Stichting tot Behoud van Tilburgs Cultuurgoed - Nieuws en updates Archief December 2003


Nieuwsarchief
december 2003


31 december 2003

Ronald Peeters nieuwe gemeentearchivaris en hoofd van Stadsmuseum

door Paul Spapens in het Brabants Dagblad 30-12-2003

Dinsdag 30 december 2003 - Tilburger Ronald Peeters wordt de nieuwe gemeentearchivaris van Tilburg en daarmee ook van omliggende gemeenten als Hilvarenbeek, Goirle en Oisterwijk. Verder is Peeters (1953) aangesteld als hoofd van het Stadsmuseum dat in Tilburg in de maak is.


Peeters, sinds 1975 werkzaam bij het gemeentearchief van Tilburg, is een autoriteit op het gebied van de Tilburgse geschiedenis. Hij geniet bekendheid als auteur van boeken over Tilburg, zoals de Tilburg in Beeldboeken. "Een hele eer om dit te mogen doen", reageert hij op beide benoemingen. De Tilburgse gemeenteraad moet zijn aanstelling tot gemeentearchivaris nog formeel bekrachtigen. Zijn aanstelling tot hoofd van het stadsmuseum is per 1 januari al een feit. De Tilburger aanvaardt beide functies in een tijd die bol staat van vernieuwingen. 

Zo is het zo goed als zeker dat na 1 januari ook de archieven van Oosterhout en omliggende gemeenten worden ondergebracht bij wat tegenwoordig het Regionaal Historisch Centrum Tilburg wordt genoemd. Deze naam verandert overigens in Regionaal Archief Tilburg. Wanneer Oosterhout zich aansluit, zal in Tilburg zeven kilometer archief liggen opgeslagen. 

Bestaat de taak van een gemeentearchivaris uit het verwerven, beheren en beschikbaar stellen van archieven, het hoofd van het Stadsmuseum in wording moet de komende tijd vooral activiteiten ontplooien om dit initiatief bekendheid te geven. Peeters heeft een grote staat van dienst waar het om zulke activiteiten gaat; hij is de grondlegger van het landelijk befaamde Tilburgse fotoarchief.


29 december 2003

Tentoonstelling Goirkestraat. Architectuur als beleving

Als belangrijk onderdeel van het project ‘Goirkestraat, architectuur als beleving’ organiseert Stichting Straat een tentoonstelling. In deze tentoonstelling worden de historie, het heden en de toekomst van de Goirkestraat e.o. op veelzijdige wijze belicht. Het idee van ‘beleving’ krijgt een sterk accent, omdat de tentoonstelling niet alleen informatief is maar omdat het voor jong en oud vooral ook een enerverende ervaring moet zijn. Foto’s, films, tekeningen, geuren, geluiden, curiositeiten, kunstvoorwerpen en een dynamische vormgeving moeten bijdragen aan een verrassende ontdekkingstocht door verleden, heden en toekomst van de Goirkestraat. 




De tentoonstelling plaatst de Goirkestraat in een breder kader. Alles wat daar in de voorbije eeuwen is gebeurd, valt niet los te zien van ontwikkelingen in heel Nederland, in Europa en in de wereldgeschiedenis. Dit geldt voor architectuur en stedenbouw, maar ook voor industriële ontwikkelingen, uitvindingen, maatschappelijke veranderingen, politieke gebeurtenissen etc. Om alles overzichtelijk en [be-]grijpbaar te maken, kunt u door de tentoonstelling ‘reizen’ aan de hand van een tijdsbalk, waarop in woord en beeld die verbanden worden toegelicht. Een belangrijk onderdeel is de invloed van de textielindustrie en van de kerk, omdat deze elementen de ontwikkeling van dit unieke stukje Tilburg grotendeels hebben bepaald. 

Uiteraard schenken wij veel aandacht aan het monumentale karakter van de Goirkestraat. Er ligt zeker een rijke historie en niet voor niets zijn grote delen aangemerkt als beschermd stadsgezicht. Toch willen wij u hier met name ook de mogelijkheden voor de toekomst van de Goirkestraat tonen. Het gebied blijft in ontwikkeling, en eigenlijk is dat nooit anders geweest. Herinrichting, hergebruik en nieuwbouw behoren hier niet tot de voltooid verleden tijd, gezien ook de plannen die er voor diverse plekken op stapel staan. Het bouwproject op de zo genoemde Diamantkruising, de herinrichting van het voormalige Eras-terrein, de restauratie van het klooster en een tweetal ‘inbreidingen’ tussen het Smidspad/Goirkestraat zijn slechts enkele voorbeelden van die vernieuwingen. 

Architectuur was onze aanleiding, in de wetenschap dat het niet alleen ging om een decoratieve buitenkant of losstaande bezienswaardigheden. We willen u juist tonen dat vrijwel alle bouwwerken binnen dit gebied veel vertellen of verhalen losmaken over wat er achter die façades zit en ooit verborgen heeft gezeten. Waarom kwam het er, en door wie? Wat moest wél en wat mocht niet gezien worden? Waren en zijn architecten ook decorbouwers? In de tentoonstelling ervaart u het spanningsveld tussen het zichtbare en het onzichtbare, tussen dat wat bestaat en dat wat verdwenen is, tussen dat wat nog verdwijnt en dat wat nog komen gaat. 

De tentoonstelling is vanaf 16 januari t/m 29 februari [vrijdag t/m zondag] te bezoeken in een pand op het zo geheten Eras-terrein, achter de voormalige Renault-garage. De entree bedraagt 2 euro per persoon [onder 16 jaar 1 euro]. In deze periode is bij de tentoonstellingsruimte ook de CASTmobiel geplaatst. Hier kunt u terecht om uw mening over de Goirkestraat e.o. te laten registreren. 


22 december 2003

Fusie Nederlands Textielmuseum en Regionaal Historisch Centrum Tilburg en oprichting Stadsmuseum Tilburg

Het College van de Gemeente Tilburg heeft op maandag 15 december 2003 het definitieve besluit genomen om in te stemmen met de fusie van het Nederlands Textielmuseum en het Regionaal Historisch Centrum Tilburg per 1 januari 2004.

Deze fusie is een uitgelezen kans om optimaal te profiteren van elkaars kwaliteiten en zo de unieke positie van het Nederlands Textielmuseum (als museum-in-bedrijf) en het Regionaal Archief Tilburg, als opvolger van het Regionaal Historisch Centrum Tilburg, te versterken en verder uit te bouwen. Tot de kwaliteiten van het Nederlands Textielmuseum horen met name het organiseren van tentoonstellingen, publieksevenementen en het aanbieden van educatieprojecten. Het Regionaal Historisch Centrum Tilburg beschikt vooral over kennis op het gebied van digitale informatievoorziening . Door de fusie van deze twee bedrijven krijgen kwaliteit en continuïteit een extra dimensie en wordt de dienstverlening in archief en museum gewaarborgd.

Deze fusie biedt een unieke gelegenheid tot het oprichten van een stadsmuseum voor Tilburg. Dit stadsmuseum kan een compact en fascinerend overzicht geven van de ruimtelijke, industriële en culturele ontwikkeling van de stad en met haar expertise een rol spelen bij allerlei culturele manifestaties in de stad. Gedurende twee jaar, in 2004 en 2005, worden proefprojecten uitgevoerd in samenwerking met Tilburgers en Tilburgse instellingen. Door middel van een publieksonderzoek kunnen de Tilburgers laten blijken of ze geloven in een dergelijk museum.

Per 1 januari 2004 ontstaat er een nieuwe overkoepelende organisatie, die als cultureel ondernemer samenwerkt met partners, een ontmoetingsplek is en (virtuele) bezoekers een inspirerende en leerzame omgeving biedt. Om deze ambities waar te maken is gekozen voor een organisatiestructuur waarin elke instelling als een aparte eenheid slagvaardig opereert. Hiervoor worden de ‘merknamen’ Nederlands Textielmuseum, Regionaal Archief Tilburg en Stadsmuseum Tilburg gebruikt.

De fusie krijgt een meerwaarde door alle onderdelen op één locatie onder te brengen. Op termijn, vermoedelijk in 2007, verlaat het Regionaal Archief Tilburg de gebouwen aan de Kazernehof om een onderkomen te krijgen naast het Nederlands Textielmuseum aan de Goirkestraat.

De fusie tussen het Nederlands Textielmuseum en het Regionaal Historisch Centrum Tilburg leidt ertoe dat de instellingen binnen de nieuwe organisatie in de komende jaren op cultureel gebied meer gaan betekenen, in het bijzonder voor de Tilburgse bevolking en het culturele klimaat van de stad. De fusiepartners gaan vol energie aan de slag om dit binnen een paar jaar te bereiken voor alle Tilburgers en bezoekers van de stad.


20 december 2003

Verschenen: tijdschrift 'Tilburg' , jaargang 21, december 2003 nr. 3

Deze week verscheen  'Tilburg. Tijdschrift voor geschiedenis, monumenten en cultuur', jaargang 21, december 2003, nummer 3. Verkrijgbaar in de Tilburgse boekhandels of bij het Regionaal Historisch Centrum Tilburg (Kazernehof 75) voor Euro 4,50 per stuk.


Inhoud van dit nummer:

Kim Nagtzaam: 
Het vreemdelingenbeleid van de gemeente Tilburg tijdens de Eerste Wereldoorlog

Kim Nagtzaam gaat in haar artikel in op het vreemdelingenbeleid tijdens de jaren van de Eerste Wereldoorlog. Zoals bekend uit eerdere studies werd Tilburg in deze periode overspoeld met vluchtelingen, die naast de vele ingekwartierde soldaten, het sociale leven in de stad danig beïnvloedde. De vraag die Nagtzaam stelt is welk beleid voerde de gemeente Tilburg destijds.

Jeroen Ketelaars:
‘Tot regeling van den kleinhandel in sterken drank en tot beteugeling van openbare dronkenschap’ 
De Drankwet van 1881 in Tilburg
Jeroen Ketelaars schreef een bijdrage over de Drankwet van 1881 en de invloed die dat had in Tilburg. Door die wet werden de Tilburgse drankverkopers verplicht om een vergunning aan te vragen. Hoe ging dat in zijn werk, wie waren die aanvragers? Daarnaast behandelt hij enkele opmerkelijke gevallen rondom de Drankwet in Tilburg.

Ton Wagemakers:
De oorsprong van het Textielmuseum 
Over Lyon, ‘kleinmoedigen en niet geloovenden’
Ton Wagemakers heeft nieuwe feiten ontdekt over het ontstaan van het Nederlands Textielmuseum. Het idee om te komen tot een textielmuseum blijkt al wat ouder te zijn dan aanvankelijk werd gedacht. In 1916 opperde een journalist de gedachte naar aanleiding van een bezoek aan een tentoonstelling in de (textiel)stad Lyon. Wagemakers plaats dat tegen de achtergrond van wat oudere tentoonstellingsideeën.

Cees van Raak:
Het Nederlands(ch) Volkenkundig (Missie-)Museum 1936-1986, een roomse erfenis

Cees van Raak gaat in zijn artikel in op het Nederland(sch) Volkenkundig (Missie-)Museum dat van 1936 tot 1986 in Tilburg heeft bestaan. De grote belangstelling die al vanaf het begin van de twintigste eeuw in Tilburg voor de missie bestond, is aanleiding geweest tot de oprichting van dit museum. Van Raak gaat in op de voorgeschiedenis, het ontstaan en de collectievorming.

Joost Op ’t Hoog:
Naoorlogse monumenten ?!!
Het 'Academiegebouw' van H.A. Maaskant, het jongste monument van Tilburg
Joost op ’t Hoog schrijft over de geschiedenis van een relatief recent gebouw. Het Academiegebouw aan de Prof. Cobbenhagenlaan; door H.A. Maaskant in 1965 ontworpen en tussen 1969 en 1972 gerealiseerd. Het is op de gemeentelijke monumentenlijst geplaatst en daarmee een van de jongste monumenten in de stad. 

Tilburg kort:
Tilburg signalement LI
Boeken 


10 december 2003

Tilburgse Taol organiseert Avond met Brabants topvermaak 

Uitreiking Brabantse Dialectprijs tijdens ‘Gala van het Dialect’

De Brabantse Dialectprijs van de Stichting Tilburgse Taol wordt dit jaar uitgereikt op zaterdagavond 27 december in Zalencentrum De Beurs aan De Heuvel 44 in Sint Oedenrode. De uitreiking met medewerking van Brabantse topartiesten vindt plaats tijdens het Gala van het Dialect. Dit evenement kan door iedereen die het Brabants dialect een warm hart toedraagt of die houdt van Brabantse muziek en kleinkunst worden bijgewoond.

De Brabantse Dialectprijs De Vergulde Klomp wordt voor de zevende keer toegekend. Voor de dialectprijs 2003 kwamen elf genomineerden in aanmerking, drie meer dan vorig jaar. Tot de genomineerden behoorden zowel groepen als personen. Jurering en uitreiking zijn onder auspiciën van de Stichting Tilburgse Taol. De jury staat onder het voorzitterschap van Jan Smeets. 
De winnaar wordt pas op de avond van de uitreiking zelf bekend gemaakt. De uitreiking is gegoten in de vorm van een gala-avond. Met deze opzet willen de organisatoren het belang van de prijs benadrukken. Het belang van de Brabantse Dialectprijs gaat gelijk op met de groeiende belangstelling voor het Brabantse dialect. Met name 2003 is voor het Brabants dialect een zeer belangrijk jaar geweest met talrijke initiatieven.

Aan het Gala van het Dialect werken de beste artiesten van Brabant mee: Treveris, Kumt van Eigus, Peter Aarts en Um & Um. Treveris uit Loon op Zand won eerder de Dialectprijs. Kumt van Eigus is de groep van Sjef van Schalen uit Berlicum, ook winnaar van de Dialectprijs. Peter Aarts behoort al jaren tot de top van de Brabantse artiesten. 
Het optreden van Um & Um is iets bijzonders. Het betreft hier de populairste Limburgse cabaretgroep, die alle Limburgse culturele onderscheidingen heeft gekregen. De deelname van Um & Um moet worden gezien als een Limburgs huldeblijk aan het Brabants dialect. Tijdens de avond worden verder sketches voorgedragen en is een uniek hoorspel te beluisteren. 

De Gala-avond bijwonen kost 7,50 euro. Voor deze presentatie is slechts een beperkt aantal kaarten verkrijgbaar. De kaarten kunnen als volgt bij De Beurs in Sint Oedenrode worden besteld. Telefonisch, 0413-472645 en per e-mail, beurs@introweb.nl. Het volledige programma is te zien op de website www.debeurssintoedenrode.nl.
De Brabantse Dialectprijs De Vergulde Klomp is ingesteld door Joseph Aldenzee. Drie jaar geleden is deze prijs overgenomen door de Stichting Tilburgse Taol. Het is de enige prijs waarvoor iedereen die zich onderscheidend met dialect bezighoudt in aanmerking komt. Eerdere prijswinnaars waren wijlen Thieu Sijbers, wijlen Harrie Franken, Nico van de Wetering (aanmoedigignsprijs), Marja van Trier/Treveris, de Stichting Tilburgse Taol, de dialectgeleerde professor dr. Toon Weijnen en Sjef van Schalen. 


1 december 2003

Nieuw elfde deel in de Tilburgse Historische Reeks !

TILBURGSE SPROKKELINGEN
Bijdragen tot de Tilburgse geschiedenis

De Stichting tot Behoud van Tilburgs Cultuurgoed geeft omstreeks 20 december 2003 een nieuw deel uit in de Tilburgse Historische Reeks (deel 11). De omvang is 272 blz. en er staan 163 foto's in. De prijs bedraagt Euro 16,50.
Het boek is verkrijgbaar in de Tilburgse boekhandels en in het Regionaal Historisch Centrum Tilburg, of te bestellen via deze website (NB daar komen dan nog verzendkosten bij).


Uit de inhoud:

Gerrit Kobes en Ad de Beer, 
Het leven gebroken in het Verre Oosten
De geschiedenissen van de Tilburgers die om het leven kwamen in de strijd tegen Japan, als gevolg van de Japanse bezetting van Nederlands-Indië (1941-1945), de Indonesische kwestie (1945-1949) en het conflict in Korea (1950-1953). Dit artikel is een vervolg op Het leven gebroken dat in 2002 verscheen. 

Wim van Hest, 
Dienders, deugnieten, sukkelaars en moordenaars
Tilburgers en politie in het begin van de twintigste eeuw
Vijftig verhalen waarin zeer uiteenlopende voorvallen aan de orde komen uit het dagelijks leven van de Tilburgers ruim een eeuw geleden. Overtredingen, dronkenschap en wangedrag, maar ook misdrijven en criminaliteit.

Ton Pelkmans,
Manus Evers, beeldhouwer 1903-1981
Leven en werk

Deze studie handelt over de beeldhouwer Manus Evers die leefde van 1903 tot 1981. Evers is geboren en getogen in Tilburg, kreeg zijn kunstopleiding in Tilburg en Antwerpen en heeft voor de Tweede Wereldoorlog in Tilburg gewerkt.Na de oorlog maakt hij in Mill een nieuwe start. Hij raakt echter in de problemen en hij kent nog slechts nu en dan perioden van artistieke activiteit. Evers overlijdt te Mill in 1981.

Voor een uitvoerige inhoud: zie