Zoeken op deze site:

Open Monumentendag 2010

De smaak van de 19de eeuw

Open Monumentendag 2010 zal plaatsvinden op 11 en/of 12 september en heeft het thema 'De smaak van de 19e eeuw'.

De negentiende eeuw heeft een bonte verzameling gebouwen opgeleverd. Door de bloeiende industrie en de nieuwe mogelijkheden op technisch gebied, ontstonden er allerlei nieuwe typen gebouwen, vaak in een verrassende vorm. Er werd daarbij teruggegrepen op verschillende historische bouwstijlen die door elkaar werden gebruikt, of in een nieuw jasje werden gestoken. Er wordt dan ook gesproken van stijlen als neoclassicisme, neogotiek, neorenaissance of eclecticisme.


R = rondleiding
E = expositie
D = demonstratie
P = proeven (al dan niet tegen betaling)
M = muziek


Zondag 12 september TILBURG

1. Regionaal Archief Tilburg, Kazernehof 75.
CENTRAAL INFORMATIEPUNT.
Rijksmonument. Het Regionaal Archief Tilburg is sinds 1988 gevestigd in de stallen van de door koning Willem II gebouwde cavaleriekazerne. Van 1859 tot 1968 maakte het complex deel uit van de wollenstoffenfabriek BeKa, waarvan alleen nog de monumentale schoorsteen resteert.
Geopend van 10.00 tot 17.00 uur. Het Regionaal Archief Tilburg biedt u verschillende smaken uit de 19e eeuw. Zo zijn er vitrines met diverse smaakmakers: kook- en schildersboeken, menukaarten en recepten. Daarnaast is er een wedstrijd in het herkennen van oude groenten. In de studiezaal kunt u kennismaken met diverse cultuurhistorische instellingen.
E D




2. Huys van Voskens, Heuvel 5.
Gemeentelijk monument. De weduwe Engelina Theresia Voskens-Malles (Tilburg 1847-1911) liet in 1909 na een brand in 1908 de uitspanning ‘De Roskam’ herbouwen op een plek waar al sinds mensenheugenis een herberg stond. Architect was J.H. van Abeelen. Achter deze nieuwbouw zijn nog delen van het oudere pand bewaard. Het café was vroeger een veelbezochte pleisterplaats, met name voor voerlieden, omdat het aan de drukste verkeersroute van Tilburg lag, de route van Breda naar 's-Hertogenbosch en Eindhoven. Het authentieke café-interieur is nog grotendeels intact.
Geopend vanaf 11.00 uur. Er is een speciaal arrangement van 19e-eeuwse gerechten (zie ook de nummers 4, 6 en 16).
P




3. Heuvelse kerk, Heuvelring 122.
Rijksmonument. Deze neogotische kruiskerk, gewijd aan St. Joseph, is in twee fasen gebouwd tussen 1872 en 1889 naar een ontwerp van Henri van Tulder. Tot de inventaris behoren o.a. een bijzonder hoogaltaar uit 1881 van de Bossche beeldhouwer Hendrik van der Geld, twee orgels en de door de Belgische schilder Geo de Geetere geschilderde kruiswegstaties. Het H. Hartmonument (eveneens rijksmonument) werd in 1921 onthuld. Het geld ervoor werd bijeengebracht door de Tilburgse bevolking. In 1988 werd het gouden hart gestolen, maar de dief bracht het terug. Het huidige hart is een replica.
Geopend van 10.00 tot 17.00 uur, behalve tijdens de hoogmis van 11.30-12.30 uur. Er worden kazuifels tentoongesteld en er is 19e-eeuwse orgelmuziek.
E M




4. ’t Pakhuys, Telegraafstraat 1.
In 1879 was er in Tilburg al een handel in leder en huiden van de firma De Haas en Polak. Firmant was de ca. 1849 in Dordrecht geboren Barend Polak. Hij was getrouwd met de in Duisburg geboren Albertine Levij. In 1896 kreeg Polak een vergunning om hier een bewaarplaats voor huiden op te richten. Dit is ook nog te zien aan de twee eerste stenen voor het speciaal gebouwde bedrijfspand en woonhuis. De eerste-steenleggers waren de vier kinderen van het echtpaar Polak. Vader Barend stierf in 1929 en de zonen zetten de firma voort. Nog voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog ontweek de familie het naderend gevaar, behalve één kleinzoon van Barend, Bertram Polak (geb. 1918), die na een mislukte vluchtpoging in een vernietigingskamp omkwam. Dit voormalige bedrijfspand is tegenwoordig in gebruik als restaurant.
Geopend vanaf 12.00 uur. Bezoekers kunnen hier de geur van leer opsnuiven. Er is een speciaal arrangement van 19e-eeuwse gerechten (zie ook de nummers 2, 6 en 16).
D P




5. Synagoge Liberaal Joodse Gemeente, Willem II-straat 20.
Rijksmonument. Deze synagoge werd in 1874 gebouwd naar een ontwerp van architect J. Frémau in een oriëntaalse stijl. Deze voor Tilburg ongebruikelijke bouwstijl werd bij tal van Nederlandse synagogen toegepast om het joodse karakter te benadrukken. Het volledig gerestaureerde gebouw, eigendom van de Liberaal Joodse Gemeente Brabant, is sinds 1998 weer in gebruik als gebedshuis. Uniek is de mikwe, een ritueel bad. Naast de synagoge bevindt zich de Helga Deentuin, genoemd naar het in een concentratiekamp omgebrachte joodse meisje uit Tilburg, dat bekend werd door de vondst van haar dagboek in 2004.
Geopend van 10.00 tot 17.00 uur. Zowel de synagoge als de mikwe zijn geopend.




6. Theater De NWE Vorst, Willem II-straat 47-49.
Rijksmonument. Voormalige villa van fabrikant Vincent Bogaers, gebouwd rond 1872. Vanaf het begin van de jaren dertig tot 1968 was het gebouw in gebruik als kantoor van de Kamer van Koophandel. Later kwam hier het kantoor van de Tilburgse Kunststichting, en werd theater De Vorst er tegenaan gebouwd. In de loop der jaren vonden er diverse verbouwingen plaats. Na het faillissement van de Tilburgse Kunststichting in 2004 kwam er een doorstart, en kreeg het theater zijn huidige naam.
Geopend van 10.00 tot 17.00 uur. Rondleidingen. Er is een speciaal arrangement van 19e-eeuwse gerechten (zie ook de nummers 2, 4 en 16).
R P




7. Slagerij Lejeune, Willem II–straat 86.
Dit pand was aanvankelijk een woonhuis, gebouwd in het laatste kwart van de negentiende eeuw. In 1906 kreeg Leo Lejeune een hinderwetvergunning voor het oprichten van een varkensslagerij met een rookschoorsteen. Deze in heel Tilburg bekende slagerij wordt inmiddels geleid door de vierde generatie Lejeune.
Geopend van 12.00 tot 16.00 uur. De ambachtelijke worstmakerij is te bezichtigen en bezoekers kunnen leverworst proeven.
P





8. Paleis-Raadhuis, Willemsplein 1.
Rijksmonument. Voor koning Willem II in 1847-1849 gebouwd paleis in Engels romantische stijl naar een ontwerp van Jan C. Boon. Willem II heeft er nooit gewoond, want kort voor de oplevering overleed hij. Het is een gepleisterd rechthoekig gebouw met vier ronde hoektorens en aan de lange zijden uitspringende middenpartijen. Nadat het meer dan vijftien jaar leeg had gestaan, werd hier in 1866 de rijks hogere burgerschool gevestigd. Toen in 1934 de rijks-hbs verhuisde naar een nieuw onderkomen aan de Ringbaan-Oost kreeg het gebouw de bestemming van raadhuis. Daartoe werden zowel interieur als exterieur zeer ingrijpend gewijzigd door de Nijmeegse architect Oscar Leeuw. Het door hem ontworpen interieur in art deco-stijl uit 1936 is nog vrijwel geheel intact.
Geopend van 10.00 tot 17.00 uur. Rondleidingen.
R




9. Vincents Tekenlokaal, Stadhuisplein 128.
In juni 2009 werd in de voormalige wethouderskamer van het paleis-raadhuis Vincents Tekenlokaal ingericht. Het is een in 19e-eeuwse stijl ingericht tekenlokaal, ter herinnering aan Vincent van Gogh die hier van 1866 tot 1868 tekenles kreeg van C.C. Huijsmans.
Geopend van 10.00 tot 17.00 uur. Vincents Tekenlokaal beschikt ook over een hypermoderne digitale tekenklas, waarin zeventien digitale tekenborden staan opgesteld. Hier kan naar hartenlust worden getekend. De gemaakte tekening kan niet alleen digitaal worden opgestuurd, maar wordt ook in een aangrenzende digitale galerij op een groot scherm (met muziek) geprojecteerd, samen met andere op die dag gemaakte tekeningen. Buiten staan schildersezels opgesteld. Verder kunt u hier de geur van papier en verf opsnuiven.
E D M




10. Heikese kerk Stadhuisstraat 6.
Rijksmonument. gewijd aan St. Dionysius, de patroon van Tilburg. Ongeveer op dezelfde plaats stond vermoedelijk al in de dertiende eeuw een kerkgebouw. Omstreeks 1430 verrees hier een nieuwe kerk, die in 1595 door de Staatse troepen in brand werd gestoken. Na 1628 verviel de inmiddels herbouwde kerk aan de protestanten. Pas in 1824 kregen de katholieken hun kerk weer terug. De huidige kerk dateert van de jaren 1827-1829, want de oude kerk werd – met uitzondering van de toren – gesloopt, en vervangen door een nieuw kerkgebouw in neoclassicistische stijl. Het ontwerp was van Justinus Backx en Frederik Willem Conrad. Het is een zogeheten ‘waterstaatskerk’, dat wil zeggen dat de kerk is gebouwd onder toezicht van het ministerie van Waterstaat. In 1894-95 onderging de voorgevel een verbouwing door architect C.F. van Hoof, terwijl de toren opnieuw werd ommanteld. Het interieur van de kerk is bijzonder rijk aan kerkschatten.
Geopend van 11.30 tot 17.00 uur. Tentoonstelling van kerkschatten, rondleidingen.
E R




11. Kapel O.L.V. Visitatie, Bisschop Zwijsenstraat 7.
Rijksmonument. De orde van O.L. Vrouw Visitatie werd in de 17e eeuw gesticht in Frankrijk. In 1885 vestigden de eerste visitandinnen zich in Tilburg. Het is een complentatieve orde, de visitandinnen treden niet of nauwelijks naar buiten. Men spreekt daarom ook wel van ‘slotzusters’. De neogotische kapel met aangebouwde ziekenzaal is gebouwd in het laatste kwart van de negentiende eeuw. Het voormalige klooster (nummer 5; eveneens rijksmonument), waar de visitandinnen ruim honderd jaar gewoond hebben, is in 1843 gebouwd als villa van de Tilburgse fabrikant Matthijssen, wiens dochter toetrad tot de orde der visitandinnen. Het complex maakt thans deel uit van Fontys Hogeschool der Kunsten.
Geopend van 11.00 tot 17.00 uur. Er is een openbare repetitie van de zanggroep Ensemble Contenance die 19e-eeuws repertoire ten gehore brengt.
M



12. Ned. Hervormde Pauluskerk, Heuvelstraat 141.
Rijksmonument. Omdat de Heikese kerk moest worden teruggegeven aan de katholieken, werd in de jaren 1822-1823 deze achtkantige zaalkerk met koepelvormig torentje gebouwd naar een ontwerp van Justinus Backx. Het uit 1765 daterende Bätz-orgel is afkomstig van de Heikese kerk. Het gebouw was al enkele jaren niet meer in gebruik voor de eredienst. In 2010 werd het gebouw eigendom van de Stichting Pauluskerk Gereja Kristen Indonesia Nederland, waardoor het zijn functie als kerkgebouw terugkreeg.
Geopend van 12.00 tot 17.00 uur. Er zijn 19e-eeuwse Indonesische hapjes en drankjes te koop.
P




13. De Soete inval, Nieuwlandstraat 58a.
In dit negentiende–eeuwse pand is sinds een aantal jaren een winkel gevestigd, waarin ouderwets snoep wordt verkocht.
Geopend van 12.00 tot 17.00 uur. Bezoekers kunnen snoep proeven uit grootmoeders tijd.
P




14. Slagerij-woonhuis, Nieuwlandstraat 47a-b.
Gemeentelijk monument. Deze slagerswinkel met bovenwoning werd in 1922 door de Tilburgse architect Ide Bloem (1893-1965) gebouwd voor slager Alphonsus Ooms. Het pand heeft stijlkenmerken van de Amsterdamse School. In de hardstenen winkelpui bevinden zich de signatuur van de architect (‘Ide Bloem architect’), en een naamplaat met ingehakte tekst: ‘Varkensslagerij Jos. Ooms’. In het bovenvlak van de gevel zit een hardstenen jaarsteen met ingehakte cijfers (‘1922’). De winkel bezit nog het authentieke interieur met onder meer geëmailleerde gietijzeren opstanden met vleeshaken, een vrijhangend glazen plafond en in patroon betegelde vloeren en wanden. Achter het huis ligt vrijstaand de slagerij.
Geopend van 13.00 tot 17.00 uur. Bezoekers kunnen hier droge worst en leverworst proeven.
P




15. De Refter, Nieuwlandstraat 23-25.
Beeldbepalend pand. De kern van dit pand gaat terug tot 1737; het is daarmee een van de oudste panden van de Nieuwlandstraat. De Refter verkoopt meubelen die afkomstig zijn uit (voornamelijk Belgische) kloosters. Daarnaast is het een antiquariaat, met veel boeken, afkomstig uit kloosterbibliotheken.
Geopend van 10.00 tot 17.00 uur. Er is een tafel, gedekt met 19e-eeuws servies, bestek en kandelaars.
E





16. Stadscafé De Spaarbank, Noordstraat 125.
Rijksmonument. Dit op een vijfsprong gelegen pand in neo-renaissancestijl is in 1910 gebouwd als bankgebouw met bovenwoning naar een ontwerp van de Tilburgse architect C.F. van Hoof (1861-1952). Opdrachtgever was het bestuur van de ‘Vereeniging Tilburgsche Spaarbank’. Heel kenmerkend is de zeskantige hoektoren. In de jaren negentig van de twintigste eeuw is het pand inwendig verbouwd. Het was enige tijd een winkel in interieurobjecten. Sinds kort heeft het een horecafunctie.
Geopend van 11.00 tot 24.00 uur. Er is een speciaal arrangement van 19e-eeuwse gerechten (zie ook de nummers 2, 4 en 6).
P




17. Voormalig klooster, Lange Nieuwstraat 191.
Rijksmonument. Dit voormalige klooster van de clarissen-coletinen werd in 1890 in neogotische stijl gebouwd naar een ontwerp van de Tilburgse architect A.G. de Beer. Sinds 2008 dient het gebouw als onderkomen voor studenten van de Brabant Medical School.
Geopend van 10.00 tot 17.00 uur. Rondleidingen in een geur van wierook.
R




18. Deprezgebouw, Lange Nieuwstraat 172.
Gemeentelijk monument. In 1884 namen de uit Antwerpen afkomstige broers Jules en César Lekanne-Deprez een ijzergieterij aan de Lange Nieuwstraat over, die zij uitbreidden tot een machinefabriek, met als specialiteit het vervaardigen van ketels. Omstreeks 1924 werd de fabriek opgeheven en kwam zij in handen van de Centrale Werkplaats van de Staatsspoorwegen (D’n > Atelier), die hier tot de verkoop aan de gemeente in 1955 een ketelmakerij en kopergieterij had ondergebracht. Daarna was een deel van het complex enige tijd in gebruik als veilinghal.

Geopend van 10.00 tot 17.00 uur. De Stichting Verleden tot Heden geeft informatie over aspecten van smaak uit grootmoeders tijd. Zij biedt ook een wandelroute aan door de wijk Theresia met aandacht voor architectuur en hergebruik. De gemeente Tilburg laat de geschiedenis zien van de NS Werkplaats en toont de ambities voor de toekomst van de Spoorzone.
Het Monumenten Fonds Brabant, aannemersbedrijf Nico de Bont (restauratie), Volker Wessels (ontwikkelaar) en andere organisaties laten zich zien.
Tijdens de Open Monumentendag is het Deprezgebouw voor het eerst sinds de restauratie geopend voor het publiek. Gedeputeerde Brigite van Haaften (cultuur) bezoekt om die reden 's middags het gebouw.
E M




19. Audax Textielmuseum Tilburg, Goirkestraat 96.
Rijksmonument. Het Textielmuseum, in 1958 opgericht aan de Gasthuisring, is sinds 1986 gevestigd in het complex van de voormalige wollenstoffenfabriek C. Mommers & Co. Het Textielmuseum heeft zich in de loop der jaren ontwikkeld tot ‘een museum in bedrijf’, waar techniek en kunst en vakmanschap en creativiteit hand in hand gaan. Sinds 1 januari 2007 is het Textielmuseum Tilburg onderdeel van de Stichting Mommerskwartier, waarin ook het Regionaal Archief Tilburg en het Stadsmuseum Tilburg participeren. In 2008 werd het museum na een half jaar durende verbouwing weer feestelijk geopend. Boegbeeld is het nieuwe – geheel transparante – entreegebouw. Achter de bestaande damastweverij is een archiefdepot gebouwd ten behoeve van het Regionaal Archief Tilburg.
Geopend van 12.00 tot 17.00 uur. Er is een expositie van kleding en van boeken op het gebied van interieurinrichting, mode, handwerk en textiel. Om 15.00 uur zijn er twee rondleidingen. Ook is de geheel vernieuwde bibliotheek de hele dag geopend.
R E




20. Goirkese kerk, Goirkestraat 68.
Rijksmonument. Door de stichting van een schuurkerk in 1715 werd het Goirke het tweede kerkelijk centrum van Tilburg. Het lemen gebouw werd reeds in 1724 vervangen door een stenen schuurkerk die in gebruik bleef tot 1839, toen de huidige kerk werd ingewijd. De pastorie, gebouwd in 1718, bleef in gebruik tot 1927. Het enige dat nog rest van de oude pastorie is het in 1988 gerestaureerde Norbertijnenpoortje , met beeld van Sint Dionysius. Ook dit poortje heeft de status van rijksmonument. Door de vestiging van de pastorie werd het Goirke het bestuurlijke en administratieve centrum van de (toen nog ongedeelde) parochie Tilburg. Het Goirke is sinds 1797 een zelfstandige parochie. De kerk is sinds november 2007 gesloten voor de eredienst in verband met een grootscheepse restauratie, die eind 2010 zal zijn afgerond.
Geopend van 12.00 tot 17.00 uur. Expositie over de kerk, rondleidingen in een geur van wierook.
R E




21. De Rooi Pannen, Doctor Ahausstraat 1.
Dit voormalige Sint–Josephstudiehuis (kleinseminarie) van de Sint–Josephcongregatie van Mill Hill is gebouwd in de jaren 1914-15. Stichter van het studiehuis was de priester dr. Hubertus Ahaus (1877-1944). Het ontwerp was van Jan van der Valk. Het gebouw, dat vanwege de dakbedekking weldra bekend stond als de ‘Rooi Pannen’, maakt thans deel uit van scholengemeenschap ‘De Rooi Pannen’, een grote onderwijsinstelling op het gebied van horeca, handel, vormgeving en recreatie en toerisme.
Geopend van 10.00 tot 17.00 uur. Er worden specifieke gerechten geserveerd die met het thema 'De smaak van de 19e eeuw' te maken hebben.
P R





Zondag 12 september BERKEL–ENSCHOT

22. Boerderij Denissen, Generaal Eisenhowerweg 1.
CENTRAAL INFORMATIEPUNT VOOR BERKEL-ENSCHOT
Gemeentelijk monument. Deze voormalige boerderij is in 1857 gebouwd op de plek waar al langer sprake was van agrarische bebouwing. In 1968 werd de boerderij verkocht aan de gemeente Berkel-Enschot. Na een grondige restauratie door de architect Jos. Bedaux kreeg het pand in 1973 de bestemming van cultureel centrum. Sinds 1997 is de voormalige boerderij in gebruik als eetcafé en partycentrum.
Geopend van 10.00 tot 17.00 uur. Bezoekers worden ontvangen op het binnenterras met koffie, thee of limonade. Heemkundekring De Kleine Meierij heeft hier een informatiestand. Op zolder is een tentoonstelling over oude kleding.
E




23. Sint Willibrorduskerk, Sint Willibrordstraat 1.
Rijksmonument. In 1852 werd Berkel een zelfstandige parochie. In 1857 bouwde Henri van Tulder een toren aan de toen bestaande kapel. In 1910 werd de huidige kerk gebouw naar een ontwerp van Jan Stuyt. Het schip van de oude kerk is toen afgebroken. De neogotische toren uit 1857 werd ommetseld door de nieuwe toren. De eerste steen van de nieuwe kerk vinden we links voor aan in het priesterkoor. Boven de hoofdingang bevindt zich een tegeltableau met de Alpha en de Omega. Dit werd aangebracht in 1927 toen de parochie haar 75-jarig bestaan herdacht. In de kerk staat een monumentaal Loretorgel uit 1880. Bezienswaardig zijn ook de wandschilderingen die kunstschilder Gerard Jacobs in 1927 in de doopkapel aanbracht.
Geopend van 12.00 tot 17.00 uur. Rondgang langs heiligenbeelden, presentatie van oude kazuifels. Het orgel wordt bespeeld om 13.30 en 15.30 uur. Om 15.00 uur is er een optreden van een gemengd koor dat 19e-eeuws gezang ten gehore brengt.
R E M




24. Stationskoffiehuis, Raadhuisstraat 1.
Rijksmonument. Dit gebouw met zijn typische klokgevel is een voormalige keuterboerderij met geitenstal, die rond 1880 werd gebouwd. Toen er tegenover in 1898 het (inmiddels weer verdwenen) spoorwegstation werd gebouwd, deed de boerderij tevens dienst als stationskoffiehuis en café.
Geopend van 11.00 tot 17.00 uur. Op het erf is een expositie over de voormalige boerderij en een videopresentatie over de toekomstige brasserie ‘De Zomerkoning’. Bezoekers kunnen hier aardbeienlikeur proeven.
E P




25. Museum Onder den hooizolder, ’t Hoekske 6.
Voormalige boerderij uit 1870. Het museum bevindt zich in een oude schuur met hooitas en varkenshokken.
Geopend van 11.00 tot 17.00 uur. Expositie van oude gereedschappen en gebruiksvoorwerpen. Ook is er een ouderwets ingerichte keuken te bezichtigen en op het erf een moestuin. Tussen 14.30 en 15.30 uur zijn er optredens van muziekgroep Elckerlyc en van een dansgroep.
R E M




26. Langgevelboerderij, De Kraan 1.
Rijksmonument. Deze boerderij van de familie Van Roestel stamt volgens de sluitsteen boven de dubbele staldeuren uit 1882. Het woongedeelte heeft een paneeldeur met bovenlicht en aan weerszijden twee zesdelige vensters met luiken. Het voormalige stalgedeelte kent een opgeklampte poort en twee halfronde vensters. De boerderij is gebouwd op de plaats van een oudere 18e-eeuwse boerderij. Tegen de boerderij is een ouderwoning of knechtenkamer aangebouwd. Het complex bestaat verder uit een Vlaamse schuur (1885) met ankerbalkgebint, beschoten wanden en bakstenen sokkel. Het schilddak is met riet gedekt. Verder nog een losstaand stenen schop met zadeldak en oud Hollandse pannen. Hierin zat het privaat (wc), een bakoven en varkensstallen.
Geopend van 11.00 tot 17.00 uur. Te bezichtigen zijn het erf, het bakhuis en het interieur van de schuur en stallen. In de schuur is een expositie over de boerderij en er zijn rondleidingen door een ‘boerenknecht’.
R E




27. Sint Caeciliakerk, Kerkstraat 2.
Rijksmonument. De Roermondse architect C. Franssen ontwierp deze driebeukige neogotische kruiskerk in opdracht van bouwpastoor F. Corstens. De eerste steen werd gelegd in 1898. Alle gevels zijn gemetseld in baksteen met speklagen en banden uit gele strengperssteen. Op het kerkplein zijn nog verwijzingen naar de voormalige schuurkerk die daar tot ca. 1902 heeft gestaan. Aan de voet van de toren bevinden zich de Jobkapel en Mariakapel, ieder met prachtige glas-in-loodvensters ontworpen door Jan Verhallen. In de kerk zijn bij het altaar nog twee wandschilderingen te zien van de Tilburgse kunstenaar Albert Verschuuren.
Geopend van 12.00 tot 17.00 uur. Rondgang langs heiligenbeelden en presentatie van oude kazuifels. . Tentoonstelling over de kerk in het parochiezaaltje. Om 9:30 uur gildemis van St. Joris en St. Sebastiaan met aansluitend vendelgroet op het kerkplein. Op 14.00 uur is er een solo-optreden van een zangeres met klassieke liederen.
R E M




28. Oude Toren, Torenpad 26.
Rijksmonument. Deze middeleeuwse toren vormt het enige restant van de 15e-eeuwse Sint Michaëlskerk die hier ooit stond. Het is het oudste monument van Berkel-Enschot. Deze kerk, die lag op een gedeelte van het huidige aan de toren grenzende kerkhof, werd in 1648 op last van de Staten-Generaal gesloten. In 1839 werd ze gesloopt. De toren heeft een rondboogfries en drie geledingen, van elkaar gescheiden door tufstenen waterlijsten. In 1960 werd de toren in gebruik genomen als Mariakapel en gedachteniskapel voor de slachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog. Een ingemetselde gedenksteen herinnert daar aan.
De gedachteniskapel en het kerkhof zijn geopend van 11.00 tot 17.00 uur. Er is een foto-expositie over de Oude Toren, op het kerkhof wordt de plattegrond van de vroegere kerk zichtbaar gemaakt. Rondleiding door de kerkhofgids.
R E



29. Abdij O.L.V. van Koningshoeven (trappistenabdij), Eindhovenseweg 3.
Rijksmonument. Een aantal cisterciënzer monniken uit Frankrijk - trappisten - vestigden zich in 1881 in drie voormalige hoeven van koning Willem II. In 1893 werd het klooster in gebruik genomen. Dit neogotische gebouwencomplex bestaat uit een kloosterkerk, woonvertrekken, gastenverblijf, poortgebouw en de kloosterbrouwerij. Het ontwerp was van de Tilburgse architect A.G.M. de Beer. Het klooster werd toegewijd aan Onze Lieve Vrouw van Koningshoeven. Sinds 1890 wordt hier het bekende trappistenbier gebrouwen. Wereldwijd zijn er slechts zes trappistenabdijen waar bier wordt gebrouwen. De abdij van Koningshoeven is de enige in Nederland, de andere vijf staan in België.
Geopend van 12.00 tot 17.00 uur. Rondleidingen door de brouwerij. Het proeflokaal is open van 10.30 tot 19.00 uur. Van 12.15 tot 17.00 uur is een gedeelte van het klooster opengesteld.
R P






Zaterdag 11 september UDENHOUT

30. Oude Raadhuis, Slimstraat 2.
CENTRAAL INFORMATIEPUNT VOOR UDENHOUT
Rijksmonument. Het gebouw, ontworpen door Arnoldus van Veggel en gerealiseerd in 1849-1850, bestaat uit een voor- en een achtergebouw, die door een lager gebouwd middendeel met elkaar verbonden worden. De gevels zijn opgetrokken in baksteen. Onder de dakrand bevindt zich een decoratief rondboogmotief. De ramen beslaan een groot deel van de gevel en hebben neogotische kenmerken. Oorspronkelijk was in het gebouw ook de openbare school en de onderwijzerswoning gevestigd. De hoofdingang van het raadhuis was aan de Slimstraat. Aan de Schoorstraat was de hoofdingang van de school terwijl aan de achterzijde de scholieren naar binnen konden.
Aan de zijde van de Slimstraat is in de 20e eeuw, naar ontwerp van Edmond Nijsten, een moderne aanbouw gerealiseerd. Het oude raadhuis wordt beheerd door Stichting De Peppel en kan gehuurd worden voor huwelijksvoltrekkingen en sociaal-culturele activiteiten.
Geopend van 10.00 tot 17.00 uur. Het Platform Duinboeren is aanwezig met een informatiestand.
U kunt hier ook kennismaken met Brabantse streekproducten.
E P




31. Sint Lambertuskerk, Slimstraat 9.
Rijksmonument. Gebouwd in 1840-1841 in ‘waterstaatsstijl’. Samen met de naastgelegen pastorie, de begraafplaats en het verderop gelegen klooster Sint Petrus vormt het een bijzondere getuige van de opleving die het katholicisme rond het midden van de 19e eeuw in Noord-Brabant doormaakte. In 1951 is de kerk flink verbouwd en vergroot tot een kruiskerk. Het Maria hoogaltaar, het orgel, de preekstoel en de kerkbanken zijn stuk voor stuk evenals de kerk zelf monumentaal. De Antwerpse beeldhouwer J.J. Peeters en de Boxmeerse schrijnwerker J.F. Beuijssen zijn verantwoordelijk voor de altaren, de communiebanken en heiligenbeelden. De Beierse beeldhouwer Leo Bäumler heeft omstreeks 1957 de kerkbanken gemaakt.
Geopend van 10.00 tot 17.00 uur. Rondleiding.
R




32. Heemcentrum ’t Schoor, Schoorstraat 2.
Rijksmonument. De thuisbasis van stichting Heemcentrum ’t Schoor is een oud herenhuis aan de Schoorstraat 2 midden in het dorp. Het pand maakte vroeger deel uit van het imposante landgoed “de Strijdhoeve” dat zich heeft uitgestrekt van de dorpskern tot aan het riviertje de Zandleij. Aan het begin van de twintigste eeuw wordt het herenhuis bewoond door Willem van Iersel, de enige zoon van de burgemeester die in het dorp bekend zou worden als de gegoede ongehuwde burger en rentenier ‘Meneer Willem’ of ‘Gouden Willem’. Hij overlijdt op 30 maart 1924. Bij testament vermaakt hij zijn woonhuis met tuinen en bijbehorende gronden aan het bisdom Den Bosch, onder voorwaarde dat de bisschop de gronden voor een liefdadig doel zal bestemmen. Uiteindelijk werd op die plaats Huize Vincentius gesticht, een instituut voor geestelijk gehandicapte meisjes. Het pand Schoorstraat 2 deed tot 2008 dienst als rectoraatswoning.
Heemcentrum ’t Schoor heeft sinds 1990 op een deel van de begane grond en de twee bovenverdiepingen van het pand een zeer grote collectie oude gebruiksvoorwerpen tentoongesteld die op thema gerangschikt zijn.
Geopend van 10.00 tot 17.00 uur. Expositie van voorwerpen die met eten en drinken te maken hebben. Verder is er een brochure met recepten uit grootmoeders tijd gratis verkrijgbaar.
E



****************************** 

Meer informatie:
Dienst Beleidsontwikkeling
p/a Werkgroep Open Monumentendag
Postbus 717, 5000 AS Tilburg
Tel.: 013 542 87 66 of 542 87 74

Uitvoering organisatie:
Stichting tot Behoud van Tilburgs Cultuurgoed
Secretaris Werkgroep Open Monumentendag
Ari van Valen, Friezenlaan 31, 5037 KL Tilburg
06 44 94 04 44
013 4677003
a.vv@planet.nl


Leden werkgroep:
Dirk van Alphen (voorzitter)
Ari van Valen (secretaris)
Hein van den Berg
Joost Op 't Hoog
Frans Kense
Jeroen Ketelaars
Ronald Peeters
Rob van Putten
Jack van der Sanden
Petra Robben

Klik hier voor de website van de gemeente Tilburg over Open Monumentendag
Klik hier voor Archief Open Monumentendag 2007-2009