 |
|||
 |
Overzicht van de wegen, straten, pleinen en paden in Tilburg in 1872 gebaseerd op de legger der openbare wegen | ||
|
|||
Samengesteld door Rob van Putten
Inhoud:
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Bijlage 1 (wegen die in 1872 reeds bestonden, maar niet voorkomen in de legger) |
|
Bijlage 2 (Particuliere straten, voorkomend in de legger der openbare wegen van 1872) |
|
|
|
|
Dit overzicht is gebaseerd op de legger der openbare wegen van 1872 die tot stand kwam in de periode 1870-1872. Het is het eerste overzicht van alle openbare wegen, ...door de gemeente aangelegd, of die sedert onheugelijke tijden door het publiek gebruikt zijn, ongeacht op wie de onderhoudsplicht rustte of wie de eigenaar was van de grond waarover de weg liep. Dit betekende dus dat ook wegen of paden die geheel over particuliere eigendommen liepen toch als openbare weg konden worden aangemerkt. Rijks- en provinciale wegen waren echter niet in de legger opgenomen.
De wegenlegger was een uitvloeisel van het Reglement op de openbare wegen, voetpaden, straten, stegen en verdere plaatsen, ter gemeene dienst van allen bestemd, in de gemeente Tilburg dat op 5 juni 1869 door de gemeenteraad werd goedgekeurd. Dit reglement was van toepassing op alle openbare wegen, met uitzondering van rijks- en provinciale wegen.
De wegenlegger is onderverdeeld in 12 kadastrale secties die alle worden aangeduid met een letter:
A (Heikant);
B (Loven);
C (Oerle);
D (Korvel);
E (De Blaak);
F (Haansche Hoeven);
G (De Reit);
H (Hasselt);
I (Goirke);
K (Veldhoven);
M (Heuvel);
M (Kerk).
De wegen zijn in de legger steeds per sectie opnieuw genummerd.
Het opmaken van de wegenlegger behoorde tot de taak van B & W. Het gedeelte dat bestond uit de secties M (Heuvel) en M (Kerk) kon, na ter visielegging en behandeling van de ingekomen bezwaren, reeds op 25 januari 1870 door de gemeenteraad worden goedgekeurd. Het gedeelte dat de overige secties omvatte, kwam pas enkele jaren later gereed. Het werd ten slotte op 7 november 1872 door de gemeenteraad goedgekeurd.
De indeling en nummering van de wegen in dit overzicht komen overeen met die van de wegenlegger. Omwille van de leesbaarheid zijn de omschrijvingen echter enigszins aangepast, onder meer door het weglaten van kadastrale perceelsaanduidingen. Letterlijke aanhalingen zijn cursief weergegeven, terwijl opmerkingen tussen rechte haken zijn geplaatst.
Voor diverse wegen bestond in 1872 al een naam, zij het geen officiële.
Dikwijls gaat het om zeer oude benamingen; sommige komen reeds voor in
Middeleeuwse bronnen [Zie: J.R.O. Trommelen en M.P.E. Trommelen. Tilburgse
toponiemen in de 16e eeuw. Tilburg, 1994.]
Daarnaast worden veel wegen
aangeduid met een 'naam' die gewoonlijk verwijst naar de aard, het gebruik of de
bestemming van de weg. Dit levert benamingen op als landweg, heiweg, rijweg,
voetpad, kerkpad en molenweg.
Voorzover van toepassing is bij iedere weg de huidige naam tussen rechte haken geplaatst, of - indien de weg thans niet meer bestaat - de naam waaronder deze het laatst bekend stond. Thans niet meer bestaande straatnamen zijn daarbij voorzien van een asterisk (*).
Voor de meeste landwegen is nooit een naam vastgesteld. Het merendeel is in de loop der jaren verdwenen als gevolg van de voortdurende uitbreiding van het stedelijk gebied. Slechts een klein aantal buiten de bebouwde kom gelegen wegen bestaat nog steeds.
Wegen die in 1872 wel bestonden, maar niet genoemd worden in de wegenlegger,
zijn opgenomen in een afzonderlijke bijlage. Het gaat hierbij niet alleen om
Rijks- en provinciale wegen maar ook om (soms reeds lang bestaande) particuliere
wegen of straten die toen kennelijk (nog) niet beschouwd werden als openbare
weg.
De meeste gegevens in deze bijlage zijn ontleend aan de legger van de
openbare wegen en voetpaden die in 1892 verscheen ter vervanging van de
wegenlegger van 1872. Daarnaast is gebruik gemaakt van de kadasterkaart van
1832.
De wegenlegger 1872 bevindt zich in de collectie van het. Regionaal Historisch
Centrum Tilburg, Secretarie-archief 1810-1907, inv. nr. 1711.
    |