Stichting tot Behoud van Tilburgs Cultuurgoed - Tilburgse Historische Reeks 11
Tilburgse sprokkelingen
Bijdragen tot de Tilburgse geschiedenis
 
Uitgave: 2003

Reeks:  Tilburgse Historische Reeks 11
ISBN: 90-74418-14-7
Omvang: 272 blz. (163 foto's)
Redactie:  drs. Henk van Doremalen, Ronald Peeters 
Oplage: 700
Sponsors:


Verkorte inhoud:

Gerrit Kobes en Ad de Beer, 
Het leven gebroken in het Verre Oosten
De geschiedenissen van de Tilburgers die om het leven kwamen in de strijd tegen Japan, als gevolg van de Japanse bezetting van Nederlands-Indië (1941-1945), de Indonesische kwestie (1945-1949) en het conflict in Korea (1950-1953).
Dit artikel is een vervolg op Het leven gebroken dat in 2002 verscheen. 

Wim van Hest, 
Dienders, deugnieten, sukkelaars en moordenaars
Tilburgers en politie in het begin van de twintigste eeuw

Vijftig verhalen waarin zeer uiteenlopende voorvallen aan de orde komen uit het dagelijks leven van de Tilburgers ruim een eeuw geleden. Overtredingen, dronkenschap en wangedrag, maar ook misdrijven en criminaliteit.

Ton Pelkmans,
Manus Evers, beeldhouwer 1903-1981
Leven en werk

Deze studie handelt over de beeldhouwer Manus Evers die leefde van 1903 tot 1981. Evers is geboren en getogen in Tilburg, kreeg zijn kunstopleiding in Tilburg en Antwerpen en heeft voor de Tweede Wereldoorlog in Tilburg gewerkt. Na de oorlog maakt hij in Mill een nieuwe start. Hij raakt echter in de problemen en hij kent nog slechts nu en dan perioden van artistieke activiteit. Evers overlijdt te Mill in 1981.


Inhoud:

Gerrit Kobes en Ad de Beer, 
Het leven gebroken in het Verre Oosten
De geschiedenissen van de Tilburgers die om het leven kwamen in de strijd tegen Japan, als gevolg van de Japanse bezetting van Nederlands-Indië (1941-1945), de Indonesische kwestie (1945-1949) en het conflict in Korea (1950-1953)


Inleiding

1 Om het leven gekomen onder Japanse overheersing

De strijd om Nederlands-Indië
    29 december 1941, neergeschoten boven de Zuid-Chinese Zee
    27 februari 1942, slag in de Javazee

Om het leven gekomen in Japanse krijgsgevangenschap
    Om het leven gekomen buiten Nederlands-Indië
    Om het leven gekomen tijdens zeetransporten
    Om het leven gekomen in gevangenkampen in Nederlands-Indië

Overleden in interneringskampen
De religieuzen
    30 juli 1942, geëxecuteerd door de Japanners
    15 februari 1943, om het leven gekomen door een geallieerd bombardement
    Omstreeks 17 maart 1943, vermoord tijdens een Japans transport
    Om het leven gekomen in interneringskampen

De dood als dagelijks verschijnsel

2 ‘Gevallen voor het Vaderland’, zei men in het verre vaderland
Een dubbele tragiek
Door Engeland in de steek gelaten?
Het front bereikt het thuisfront
    Augustus 1945 – maart 1946: om het leven gekomen in de eerste fase van de Indonesische kwestie
    * gesneuveld
    * als gevolg van een ziekte

Overeenkomst zonder overeenstemming
De Nederlandse militairen als bevrijders
Dwingen tot overeenstemming
    Maart 1946 – 21 juli 1947: om het leven gekomen tussen maart 1946 en het begin van de 1e Politionele Actie
    * 8 februari 1947: gesneuveld bij Padang op Sumatra
    * gesneuveld
    * als gevolg van een ziekte
    * als gevolg van een ongeval
    * als gevolg van een onbekende oorzaak

Oprukken naar Djokjakarta?
    21 juli 1947 – 5 augustus 1947: om het leven gekomen tijdens de 1e Politionele Actie
    * gesneuveld
    * als gevolg van een ongeval

Een nieuwe (gedwongen) overeenkomst, maar weer geen overeenstemming
Repatriëring
‘Renville’- overeenkomst
Dus…
En…
Hoe omzeilen we de Veiligheidsraad?
    5 augustus 1947 – 19 december 1948: om het leven gekomen tussen de 1e en 2e Politionele Actie
    * 23 september 1947 en 13 oktober 1947: gesneuveld bij Loeboek Aloeng op Sumatra
    * gesneuveld
    * als gevolg van een ziekte
    * als gevolg van een ongeval
    * als gevolg van een onbekende oorzaak

Slag gewonnen, oorlog verloren
    19 december 1948 – 5 januari 1949; om het leven gekomen tijdens de 2e Politionele Actie
    * gesneuveld
    * als gevolg van een onbekende oorzaak

De greep kwijtraken
Herwinnen van vertrouwen
De pijn
Rondetafelconferentie
Over een soevereiniteitsoverdracht en een enkele reis naar huis
    5 januari 1949 – 27 december 1949: om het leven gekomen tussen de 2e Politionele Actie en de soevereiniteitsoverdracht
    * gesneuveld
    * als gevolg van een onbekende oorzaak
    Om het leven gekomen na de soevereiniteitsoverdracht van 27 december 1949
    * als gevolg van een ziekte 
    * als gevolg van een ongeval
    * als gevolg van een onbekende oorzaak

1962: En toen was de toko leeg
    Om het leven gekomen op Nieuw-Guinea
    * gesneuveld

Voor God, Koningin en Vaderland

3 Heuvel 1120
Komen we nog op tijd?
Het drama van Hoensong
Nujongol
    26 juli 1951, gesneuveld bij Nujongol

Nawoord
Register van slachtoffers
Bronnen 
Literatuur



Wim van Hest, 
Dienders, deugnieten, sukkelaars en moordenaars
Tilburgers en politie in het begin van de twintigste eeuw

Inleiding 
Een lelijk eendje en mensen met grote, grove handen en een klein verlangen
Tilburg en de Tilburgers omstreeks 1900


l Een emmertje water halen
2 Een gekke stroper?
3 Paniek bij de overweg
4 Dood tussen de kleiwagentjes
5 De kat en het spek
6 Schoenen voor Kessels
7 Gefopt
8 Zand erover 
9 Man en paard
10 In de greep van Koning Alcohol
11 Drie solferlucifers met rode koppen
12 Benauwde ouders
13 Een bundeltje kleren in het park
14 Het zoontje van den heer S.
15 Het mes in de Nieuwlandstraat
16 De genaaide neus
17 "Ik heb er een gestoken dat het bloed eruit spoot"
18 Oneerbaar? Onoorbaar?
19 Het gescharrel beu
20 Kind en badwater
21 Heisa om drie kwartjes
22 De vrouw met de hamer
23 Een Hasselts inferno
24 Fatale dorst

25 De blozende bakkersjongen en de deftige heer
26 In een rijtuigje
27 Diep gevallen
28 Gestrand in Tilburg
29 Kinderspel 
30 In vuur en vlam
31 Liefhebbers van leer
32 Als Kaïn en Abel
33 Badend in zijn bloed
34 Moeders spaarcentjes
35 Vreselijk om te zien: rood - blauw - zwart
36 Een barbaarse behandeling
37 Ik kom hier logeren
38 Waarschijnlijk om iets prulligs
39 Het hart verwond
40 Werner Pickard op de brandstapel
41 Het hol van De Leuw
42 Zijn hoofd verloren
43 (Niet) te gek voor woorden
44 Loerend vanuit de bedstee
45 Bloedjes van kinderen
46 De miljoenenjuffrouw
47 Sander
48 Agent 24 staat machteloos
49 Een wegpiraat met koude handen
50 Afscheid van het politieleven


Bronvermelding
Literatuur


Ton Pelkmans,
Manus Evers, beeldhouwer 1903-1981
Leven en werk

Inleiding
Werkwijze
Beschrijving

1 Jeugd: gezin, school en opleiding 1870-1928
Ouders en gezin
Afkomst – Twee voorgaande generaties
Gezinsontwikkeling
Middelbare school – Sint-Odulphuslyceum
Opleiding tot beeldhouwer 
Vervolgopleiding – Academie te Antwerpen

2 Beginnend kunstenaar in emanciperend Noord-Brabant 1929-1940
Onbekende periode: 1928-1933
Tilburg en Noord-Brabant in de jaren dertig
Manus terug in Tilburg: zelfstandig beeldhouwer
Werkzaamheid 1932-1936: beelden voor veldkapellen
Ander werk
Levenswijze en sociale contacten
Werkzaamheid voorgezet: 1937-1940
Religieus beeldhouwwerk bestemd voor de openlucht
Portretkoppen
Overig religieus beeldhouwwerk
Nieuw atelier 

3 Oorlog: huwelijk, onderduiken en verzet 1939-1945
Onzekere reconstructie
Manus en Chérie Mandaat

4 Tweede start te Mill: impasse en onmacht 1945-1965
Naar Mill: vestiging op Aldendriel
Nieuwe start
Een grote opdracht: de Kruiswegstaties voor Handel
De start van de Handelse opdracht
Chérie verlaat Manus en “Aldendriel” (1947)
Periode van productiviteit: 1948
De kruiswegstaties voor Handel, vervolg 
“De eenzame kunstenaar”, kranteninterview september 1952
Sociaal vrijgezel; kunstenaar van Mill
Echtscheiding: 1959
De kruiswegstaties voor Handel: slot
Werk voor de Millse gemeenschap
Manus moet Aldendriel verlaten 

5 Levensavond: berusting en vriendschap 1965 - 1981
De familie Willems
Laatste werken
Laatste jaren

6 Samenvatting en nabeschouwing
Resultaten onderzoek gewogen
Evers’ productie samengevat
Waardoor in vergetelheid
Evaluatie kunstenaarsschap 

Bronnen en literatuur 
Gebruikte afkortingen
Bronnen
Literatuur
Beknopte oeuvrecatalogus
Dankwoord

De auteurs