Stichting tot Behoud van Tilburgs Cultuurgoed - Tilburgse Historische Reeks 13
Voor het oog van het kerkvolk
Tilburgse volksklasse tussen klerikale normering
en geleefde praktijk, 1927-1939
dr. Ad van den Oord
 
Uitgave: 2007

Reeks:  Tilburgse Historische Reeks 13

Tevens uitgave van de Stichting Zuidelijk Historisch Contact Tilburg

in de serie Bijdragen tot de geschiedenis van het Zuiden van Nederland
kernredactie:
prof.dr. Arnoud-Jan Bijsterveld, dr. Kitty de Leeuw en dr. Ton Thelen
ISBN: 978-90-70641-81-8
Omvang: 204 blz.
Redactie:  drs. Henk van Doremalen, Ronald Peeters 
Oplage:  
Sponsors: Brabantse Regionale Geschiedbeoefening (Van den Eerenbeemt Fonds); Promotiefonds Harry van den Eerenbeemt bij de Faculteit Sociale Wetenschappen van de Universiteit van Tilburg; Regionaal Archief Tilburg; Stichting Jacques de Leeuw.

 

Inhoudsopgave


Woord vooraf

1 Inleiding
Rooms omdat het moet
Disciplinering en autonomie van de volksklasse
Katholieke oproep tot gemeenschapszin
Tilburgs volksklasse en het katholieke geloof: norm en praktijk

2 Tilburg, de meest roomse stad van het land?
Klerikale normering via parochie, verzuilde organisaties en het weekblad Roomsch Leven
    Parochie of stad middelpunt kersteningoffensief?
    De rol van de reguliere geestelijkheid
    De ‘hekjes-zetterij’ van de katholieke jeugdbeweging
    Ledigheid op het werk en op straat
    Straatslenterij
    Tegen de drankzucht
    Danswoede
    Bioscoop
    ‘Roomschen zonder ruggegraat’
    ‘Het bruine monster’

3 ‘Ons godsdienstig leven gaat den kreeften-gang’
Parochiegeestelijkheid klem tussen moderne cultuur en klerikale devotionaliseringsopdracht
    ‘Vroeg rijp, vroeg rot’
    Volksparochies: ‘rijk aan armen en arm aan rijken’
    Dienaren van het volk
    Devoot omdat het moet
    Zondagsheiliging in gevaar
    De Heilige Missie: een ‘groote schoonmaak’
    Jeugd met geen stok tot de godsdienstige verenigingen te brengen
    Bedevaarten ‘in gebed en pleizier’
    Een botte roomse pen
    Voetbalkapelaans en andere ‘culturele ontginners’
    Werklozen- en armenzorg: roomse verheffing of lenigen van de nood?
    Berouwvolle zondaars en onbuigzame parochianen

4 Roomse belangen of gemeentebelangen?
Gemeentebestuur tussen roomse norm en wereldlijke praktijk
    Rooms gemeentebestuur?
    De lange arm van Den Haag
    Een almachtige RKSP?
    Mislukte eenheid in Tilburg
    En van wie is de straat?
    Lokvogels en hoeren
    Het politiek ‘bevuilen’ van de straat
    Zondagsheiliging
    Standsgebonden natje of droogje
    Eerbare dansgelegenheden
    Film als ‘groote bederver’ van het katholieke volk
    Een gemeentelijk sportpark voor neutralen én roomsen
    Werkloze ‘hangjongeren’

5 Een bont palet van ‘andere katholieken’
Normafwijkend gedrag binnen de katholieke volksklasse
    Calculerende katholieken
    Lauwe katholieken
        Eerherstel via een gouden hart
        Missie voor ‘ingedommelden en de lauwen’
        Een nederig Peerke temidden van fabrikanten
        De ‘heilige’ Pijnenburg

    Genotzuchtige katholieken
        Offeren aan Terpsichore
        Jazzmuziek of vakantie vieren: ‘mondialisering’ van Tilburgse kermis

    Lichtzinnige katholieken
     ‘Rooie’ katholieken
        ‘God geleide uwe strijden, weg met de onderkruiperij’
    Verdwaalde katholieken

6 Voor het oog van het kerkvolk
Een ‘mis van verplichting’
    In nomine Patris
    et Filii
    et Spiritus Sancti
    Ite, missa est
    Deo gratias

Lijst van afkortingen

Archivalia

Literatuur

Personenregister