Stichting tot Behoud van Tilburgs Cultuurgoed - Tijdschrift
339. 75 jaar Vormenfabriek Tilburg
 

Titel:   

75 jaar Vormenfabriek Tilburg

Ondertitel:   

Auteur:   

Ronald Peeters

Jaargang:   

XIV (1996) Tilburg, tijdschrift voor geschiedenis, monumenten en cultuur

Nummer:   

1

Pagina’ s:   

30


Het is een goede gewoonte dat jubilerende bedrijven gedenkboeken uitgeven. Vaak wordt dan voor het eerst pas echt aandacht geschonken aan hun bedrijfsgeschiedenis. Gelukkig wordt steeds vaker een externe historicus daarvoor ingehuurd en hoeft een directeur of procuratiehouder zich niet meer met zo'n klus bezig te houden, zodat het product in de meeste gevallen aan kwaliteit en historische objectiviteit wint. De beide auteurs van het tweetalige gedenkboek van de B.V. Vormenfabriek Tilburg hebben een 'Bureau voor Bedrijfshistorie en Genealogie' in Noordwijk. Dergelijke bureaus ontdekten een gat in de markt.

De B.V. Vormenfabriek Tilburg begint haar geschiedenis in 1921 toen Hagenaar Cornelis Pieter van Battum in Delft de 'Naamloze Vennootschap Vormenfabriek' oprichtte, waar metalen vormen werden gefabriceerd ten behoeve van met name de chocolade-industrie. Al in 1927 verhuisde hij naar Tilburg omdat 'gas en elektriciteit in Tilburg voor zijn bedrijf ¦ 800 per jaar goedkoper was'. De fabriek, die al snel zo'n 40 werknemers telde, stond aan de Hoevense Kanaaldijk Oost dicht bij de Bosscheweg. Tien jaar later, in 1937, verhuisde het bedrijf naar het huidige pand in de St. Ceciliastraat, voorheen in gebruik bij de schoenfabriek H.J. de Pont-Mannaerts. In de jaren vijftig en zestig groeide het bedrijf uit tot dé leverancier van chocoladevormen in Europa, met een exportomzet van 80%. Over de hele wereld was er een uitgebreid netwerk van vertegenwoordigers opgebouwd. In Frankrijk had de Vormenfabriek zo'n 60 tot 70% van de markt in handen; in Spanje was dat zelfs 90%. Er werkten in 1964 bijna 200 mensen tot dat eind jaren zestig een uiterst moeilijke periode aanbrak, veroorzaakt door de overgang naar kunststofvormen. Toenmalig directeur C.J. Nooteboom wist in de jaren zeventig en tachtig weer een goede marktpositie te veroveren. Thans produceren circa 80 werknemers de meest uiteenlopende vormen voor de chocolade- en zoetwarenindustrie. Tilburg heeft daarmee een uniek bedrijf.

De auteurs schetsen in grote lijnen de ontwikkeling van de Nederlandse cacao- en chocolade-industrie en de, aanvankelijk Duitse, producenten van chocoladevormen. Vervolgens wordt in chronologische volgorde de geschiedenis van de Vormenfabriek behandelt. Zij plaatsen het bedrijf in een breder perspectief van de economische geschiedenis en onthouden zich van anekdotische geschiedschrijving. 


Jeroen Verhoog en Hans Warmerdam, B.V. Vormenfabriek Tilburg 1921-1996. 75 jaar specialist in chocoladevormen. Specialist in chocolate moulds for 75 years (Noordwijk, Van Speijk, 1996), 59 blz., geb., geïll., ISBN 90-74640-12-5.