 |
|||
 |
390. Tilburg vijf eeuwen rond een ´heilige´ Linde | ||
|
|||
|
Titel: |
Tilburg vijf eeuwen rond een ´heilige´ Linde |
|
Ondertitel: |
|
|
Auteur: |
|
|
Jaargang: |
XVIII (2000) |
|
Nummer: |
2 |
|
Pagina’ s: |
69-70 |
In zijn voorwoord zet Henk Kuiper al meteen de teneur voor zijn nieuwe boek: ´Tonnen reclamegeld waren er geïnvesteerd in een campagne waarbij in Tilburg de nadruk van het begrip “til” werd verlegd naar “moderne industrie”´. Het was te verwachten, activist Kuiper haalt alles uit de kast om maar een relatie te leggen tussen de eeuwenoude lindeboom op de Heuvel, die op 27 april 1994 het loodje moest leggen, en de volgens hem ´schuldige´ moderne industriestad. Al lezende en bladerende door dit boek vraag ik mij steeds af, is dit een historisch werk, wat de titel suggereert, of is dit een soort aanklacht tegen de stad, met het stadsbestuur voorop natuurlijk?
Het moet gezegd worden, Henk Kuiper heeft een onbeheersbare verzameldrang aan de dag gelegd. Geen enkel detail of relict over de lindeboom, door hem consequent met een hoofdlettter geschreven (heiligennamen schrijf je immers met een hoofdletter), is hem ontgaan. Dat maakt het boek juist zo interessant. Want voor het eerst wordt duidelijk dat deze boom als symbool voor de stad en haar gemeenschap zo´n indruk op vele generaties Tilburgers moet hebben gemaakt.
Zo voert Kuiper talloze verhalen en anekdotes op die zich op of rond de Heuvel afspeelden, eenvoudigweg omdat de lindeboom daar de stille getuige van moet zijn geweest. En hoe lang al? Precies dateren van de boom kan ook hij niet. In april 1598 wordt op de Heuvel in ieder geval al een ´huysken ende bancken omme de Lynde staende´ in een archiefstuk vermeld. En in dat oorlogsjaar van de eerste ´Lindeboommelding´ zag de boom een hele stoet gevangenen en gewonde soldaten voorbijtrekken. En passant diept hij vele details op uit de gemeenterekeningen van die tijd, waarin de vele schadeposten tijdens inkwartiering in die Tachtigjarige Oorlog zijn opgenomen. Kuiper laat op deze manier de geschiedenis van Tilburg vanaf de zestiende eeuw de revue passeren en hij citeert ruimschoots uit die nog veel te weinig gebruikte rijke bron, de gemeenterekening. Overduidelijk blijkt dat de lindeboom als openbaar bezit bij Tilburg hoorde, getuige de talloze posten voor het onderhoud die hij tegenkwam. In 1674 is de lindeboom door een storm ´omverre gewaeyt´ en de schade werd direct hersteld. In 1691 en 1693 worden twee nieuwe lindebomen geplant. Het lijkt erop, dat de boom die wij nu als lindeboom gekend hebben, toen pas zijn eerste wortels schoot! Geplant ter vervanging van een oudere boom. Maar dat is volgens Kuiper allemaal niet zo relevant: ´In elk geval blijft het hart van Tilburg een Lindeboom´, en dat is waar het boek over gaat, het hart van de stad, het symbool van een gemeenschap door de eeuwen heen, een stukje identiteit dat voor Kuiper, en velen met hem, meer betekent dan dat wat stadsbestuurders er nu van gemaakt hebben: een moderne industriestad. Maar het een hoeft het ander niet uit te sluiten. De visie van Kuiper is in ieder geval duidelijk.
De lindeboom op de Heuvel in het begin van de vorige eeuw (coll. RHC Tilburg).
Het boek bestaat uit twee delen. Het eerste deel, ´Wat de Lindeboom zag gebeuren´, schetst een beeld van vier (en niet vijf) eeuwen historie van Tilburg rond de lindeboom. In het tweede deel, ´De betekenis van de Linde door de eeuwen heen´, geeft hij uitleg over de naam Tilburg (Til is Tilia, dus linde volgens Kuiper), heilige boom, kerstboom, Oranjeboom, vrijheidsboom, gevechtsboom, mirakelboom. Daarnaast bevat dit deel een uitgebreid overzicht van de linde in pers en literatuur. Vele foto´s completeren dit forse boek.
Henk Kuiper, Tilburg, vijf eeuwen rond een ´heilige´Linde (Zaltbommel, Europese Bibliotheek, 2000), 240 blz., ISBN 9028811427,
f 49,50.
     |