Stichting tot Behoud van Tilburgs Cultuurgoed - Tijdschrift
395. 200 jaar brandweer in Tilburg
 

Titel:   

200 jaar brandweer in Tilburg

Ondertitel:   

Auteur:   

ir. Rob van Putten

Jaargang:   

III (1985) Tilburg, tijdschrift voor geschiedenis, monumenten en cultuur

Nummer:   

4

Pagina’ s:   

3-64



5b. Kringensysteem vrijwillige brandweer 1909-1985

Standplaats

Nummer

Jaar van oprichting/opheffing

Brandmeester

Politiebureau, Zwijsenstraat 1 Kring 1 1909; opgeheven in 1923 J.H. Lepelaars (1909-1923)
Sonstraat (achter pand Korvelseweg 57) Kring 2; wordt in 1921 motorkring 1909 J.C. van Son (1909-1923) M.C.H. Doomen (1929-1949)
Ch. Storimans (1947-1955) [1]
F. Smits (1956-1973)
Korvelseweg 202. Vanaf 1926: Korvelplein (naast pand 175) [2] Kring 3; wordt in 1926 kring 7 1909 J.Th.J. Jongen (1909-1930)
Schoolplein, openbare lagere school,
Korte Schijfstraat
Kring 4 1909; opgeheven in 1923 [3] A.H. den Ouden (1909-1912)
A.A.W. Ditvoorst (1912-1919)
A. Raaijmakers (1920-1923)
Schoolplein, ULO Langestraat 12 Kring 5; wordt in 1923 kring 4 1909; opgeheven in 1930 [4] A.A. Donders (1909-1923)
F.J. Hovers (1923-1930) [5]
Zwaanstraat; vanaf 1914: Piusstraat 26g Kring 6; wordt in 1961 motorkring 1909 J. van der Meijs (1909-1931)
P.J.M. van der Meijs (1931-1954) [6]
Th. van Doremalen (1962-1985)
Oude Donkerstraat (terrein fa. L.E. van den Bergh) Kring 7 1909; opgeheven in 1926 Th. A. Smeulders (1909-1914)
H.F. Vorselaars (1915-1923)
A.H. Smeulders (1923-1926)
Politiebureau Wilhelminapark; in 1925 verplaatst naar de Goirkezijstraat [7] Kring 8 1909 J.P.C. de Rooij (1909-1918)
J.J. van Huijkelom (1918-1938)
G.J.M. Elias (1938-1968)
Gasthuisstraat 8 Kring 9 1909; opgeheven in 1930 D.A.M. Swagemakers (1909-1922)
F. Waterschoot (1922-1930)
Goirkestraat 44 Kring 10 1909; opgeheven in 1923 D.J. Eras (1909-1918)
J.M. Smulders (1918-1923)
Hoefstraat 241; van 1913 tot 1924: terrein steenfabriek Claesen aan de Hoefstraat; vanaf 1924: [Kardinaal] Van Rossumstraat Kring 11 1909; opgeheven in 1930 P.J. van Oirschot (1909-1922)
A.J. Remmers (1922-1930)
Politiebureau Besterdplein (hoek Hoefakkerstraat) [8] Kring 12; wordt in 1930 kring 7 1909; opgeheven in 1963 J. de Leeuw (1909-1914)
F.J. Hovers (1914-1923)
F.W. Schrier (1923-1954)
G. v.d. Put (1965-1985)
Politiepost Goirke (Julianapark); vanaf 1916: achter de woning Vernisstraat 1a [9] Kring 13; wordt in 1930 kring 9 1909; opgericht in 1913 H.A.J. Mannaerts (1913-1918)
P.J.A. van Meerendonk (1918-1949)
W.J. de Jong (1949-1970)
Driehuizendijk; vanaf 1940: St. Bernadettestraat [10] Kring 14; wordt in 1923 kring 10 en in 1930 kring 5 1915; opgeheven in 1959 [11] A.A.M. van Boxtel (1915-1920)
J.A. Peijnenburg (1920-1923)
A.W. Bierings (1923-1941)
A.H.K. Meulenbroek (1941-1956)
Broekhovenseweg 124 Kring 15; wordt in 1923 kring 5 1919; opgeheven in 1930 H.C.H. Simons (1919-1930)
Terrein Missiehuis ('Rooi Harten'),
Bredaseweg 204
Kring 16 1919; opgeheven in 1921 L.J. Hosli (1919-1921)
Hasselstraat 7; vanaf 1930: Hasseltplein 15 [12] Kring H; wordt in 1919 kring 17, in 1923 kring 14 en in 1930 kring 10 1909 W.J. Smulders (1909-1924)
J.B.C. Smeulders (1924-1953)
C.M.L. Smeulders (1954-1975)
Heikant 11 (Leharstraat 111) Kring G; wordt in 1919 kring 18, in 1923 kring 15 en in 1930 kring 11 1909 A.P. Witlox (1909-1918)
J.C. Kennis (1919-1931)
A.M.F. van Kempen (1931-1961)
Heikantsebaan 198a (Valentijnstraat 26);
vanaf 1948: Oude Molenbocht-
straat 27 (thans: Dijksterhuisstraat 67) [13]
Kring 12 1942; opgeheven in 1964 C. van Ganzewinkel (1942-1964)
Nieuwe Goirleseweg 58 (Winkler Prinsstraat) [14] Kring C 1909; opgeheven in 1930 J.C. van Roessel (1909-1930)
Motorkring Kring 16 (motorkring); wordt in 1923 kring 1 1921 F.P.C. van Son (1921-1932)
W.C.M. van Gorp (1932-1952)
J.B.M. Hendriks (1953-1964)
A.J. Claassens (1968- )
Motorkring Kring 3 1927 J.A. van Hest (1927-1932)
M.B.P. v.d Hout (1932-1942)
J.W. van Poppel (1942-1955)
G. Kuypers (1962-1967)
Motorkring Kring 4 1930; opgeheven in 1947 B.A. Smulders (1930-1943)
H. Horsten (1943-1947)


NOTEN
[1] Met ingang van 01.01.1948 benoemd tot adjunct-hoofdbrandmeester.
[2] Het spuithuis aan de Korvelseweg is in 1925 gesloopt i.v.m. de verbreding van de Korvelseweg. De slangenwagen is toen tijdelijk geplaatst in het politieposthuis op het Korvelplein. In mei 1926 is de slangenwagen geplaatst in een ruimte naast het nieuw gebouwde politiebureau aan het Korvelplein.
[3] In 1923 samengevoegd met kring 5.
[4] In 1923 samengevoegd met kring 4, de nieuwe kring kreeg als nummer: 4.
[5] F.J. Hovers was van 1914 tot 1923 brandmeester van kring 12 (Besterdplein).
[6] Met ingang van 01.01.1948 benoemd tot hoofdbrandmeester.
[7] Het spuithuis is op 01.01.1961 buiten gebruik gesteld. Met ingang van die datum moest het personeel zich verzamelen op de hoek Goirkestraat-Hasseltstraat.
[8] Met ingang van 01.01.1963 samengevoegd met kring 8. Ook deze kring kwam sinds 01.01.1961 op in de Goirkestraat.
[9)] Verzamelpunt sinds 01.01.1963: hoek Julianapark-Ringbaan Oost.
[10] Het spuithuis stond aan de Driehuizendijk, achter het pand Koningshoeven 175 (thans ongeveer kruising Ringbaan Zuid-Ringbaan Oost). In verband met de aanleg van de Ringbaan Zuid is in 1940 aan de geprojecteerde St. Bernadettestraat een nieuw spuithuisje gebouwd. Vanwege een wijziging in het stratenplan is dit spuithuis in 1953 afgebroken, en op een andere plaats herbouwd (St. Bernadettestraat 33).
[11] Deze kring is op 01.04.1959 samengevoegd met kring 6.
[12] Het spuithuis is in 1930 verplaatst in verband met een reconstructle van het Hasseltplein en het begin van de Hasseltstraat. Verzamelpunt sinds 1959: Nassauplein.
[13] Verzamelpunt sinds 01.01.1961 hoek Ringbaan Oost-Oude Molenbochtstraat.
[14] Het spuithuis stond op de hoek Nieuwe Goirleseweg-Vogelstraat (ter hoogte van garage Bink aan de Winkler Prinsstraat 24).

Het naar de brand uitrukken met de slangenwagen, zoals dat geschiedde door de buitenkringen, is aan het eind van de jaren '50 afgeschaft. (Vermoedelijk in de loop van 1957.)
Het personeel van de buitenkringen werd sindsdien door een brandweervoertuig opgehaald en naar de brand gebracht.

Het onderscheid tussen motorkringen en buitenkringen kwam bij de ingebruikneming van de post Hasselt in 1971 te vervallen. Opkomstplaats van de kringen 1, 2, 3 en 6 bleef de kazerne aan de Capucijnenstraat; de andere kringen kwamen sindsdien op in de post Hasselt. (Inmiddels was de mummering van de kringen 8 t/m 11 gewijzigd in 7 t/m 10). Tegelijkertijd werd toen de bevelvoering van de kringen in handen gegeven van een onderbrandmeester.
De vijf brandmeesters die toen nog in dienst waren (G. v.d. Put, A. Claassens, F. Smits, Th. van Doremalen en C. Smeulders) kwamen boven de kringen te staan. De brandmeester Smeulders werd met ingang van 1 januari 1976 vervangen door brandmeester L. Schoenmakers. Eind 1985 waren er bij de vrijwillige brandweer nog twee brandmeesters in dienst. Op 1 oktober 1985 werd bij de vrijwillige brandweer een aspirant-officier aangesteld, die met ingang van 1 januari 1986 benoemd werd tot adjunct-hoofdbrandmeester.

De heer M. Oonk, die in 1930 benoemd was tot hoofdbrandmeester bij bos- en heidebranden, bleef in functie tot 01.01.1949. Van 01.01.1955 tot 20.04.1962 was de beer J.H. Kerkhoff brandmeester bij de bosbrandweer.
De heer C. van Dun, administrateur van de brandweer, fungeerde van 01.07.1955 tot 01.01.1957 als hoofdbrandmeester bij de vrijwillige brandweer.