Stichting tot Behoud van Tilburgs Cultuurgoed - Tijdschrift
404. Tilburger eerste Nederlander met auto
 

Titel:   

Tilburger eerste Nederlander met auto

Ondertitel:   

Auteur:   

Ronald Peeters

Jaargang:   

XV (1997) Tilburg, tijdschrift voor geschiedenis, monumenten en cultuur

Nummer:   

1

Pagina’ s:   

30-31


In vele publicaties waarin sprake is van de eerste Nederlandse automobilist, komt de eer toe aan notaris J.P. Backx (1849-1910) uit Wieringerwaard. Hij reed in september 1896 met zijn Daimler Victoria van het Amsterdamse Weesperstation, waar het vehikel (geïmporteerd door Willem Remmers) aankwam, via Alkmaar naar Wieringerwaard. Autohistoricus J. van Groningen toonde in 1958 aan dat de eerste Nederlandse autobezitter de Haagse fotograaf B.E.A. van Varsseveld alias Adolphe Zimmermans moet zijn geweest. Hij haalde op 18 mei 1896 zijn Benz Victoria af uit Arnhem, waar de wagen per boot vanuit de fabriek in Mannheim was gearriveerd. In 1996 werd dan ook door de Stichting 100 Jaar Automobiel in Nederland met veel evenementen dit eeuwfeest gevierd. Een jaar te laat, zo stelt historicus Marius van Melle in het blad 'Ons Amsterdam'. Hij ontdekte het volgende bericht in Het Nieuws van den Dag van 16 oktober 1896: 'Naar aanleiding van ons bericht van 14 dezer, dat een inwoner der gemeente Wieringerwaard een automobile in gebruik heeft genomen, schrijft men ons uit Tilburg, dat de Heer Jos. Bogaers-Swagemakers, aldaar, reeds sedert het vorige jaar in het bezit is van een auto-mobile, welke op een goeden weg 20 K.M. per uur aflegt en in dien tijd 2 K.G. benzine verbruikt. Eén vulling is voldoende voor 100 à 120 K.M.'



De eerste auto van W. Brands in tuin Heuvelstraat, 1906. (coll. RHC Tilburg).

Nadere identificatie wijst uit dat het de Tilburger Josephus Jacobus Bogaers (Tilburg 1869-Antwerpen 1930), gemeenteraadslid en wollenstoffenfabrikant betreft. Deze ontving zijn opleiding op verschillende scholen in binnen- en buitenland en ging in 1888 op het kantoor van de firma G. Bogaers & Zoon werken. Vermoedelijk is hij daar associé geworden toen hij meerderjarig werd. Hij trouwde in 1892 met Maria Alphonsina Josepha Huberta Swagemakers (Tilburg 1871-Antwerpen 1964). Mogelijk was zij die 'men' die de redactie van Het Nieuws van den Dag inlichtte, en plakte de redacteur inderhaast haar meisjesnaam achter de voorletters en achternaam van haar man. In 1898 maakte Joseph Bogaers een eerste zakenreis naar Engeland om de export naar dat land te bevorderen. In 1899 werden hij en zijn broer Pierre firmant in de zaak, die weldra tot zeer grote bloei kwam. In 1919 liet Joseph zich voor ca. f 700.000 uitkopen. Hij vertrok 18 april 1923 definitief uit Tilburg, verbleef enige tijd in Neuenahr en vestigde zich als vermogend man te Antwerpen, waar hij zich als Belg liet neutraliseren. 
Toen Bogaers in 1898 zijn eerste zakenreis naar Engeland maakte, reden er nog geen veertig auto's in ons land, maar dat aantal zou gestaag groeien. In ieder geval was Bogaers in 1895 de eerste Nederlandse autobezitter, voorzover nu bekend althans.

Vermoedelijk vond het eerste auto-ongeluk in Tilburg op 12 januari 1901 plaats. Die middag reed een 'automobile' vanaf de Heuvel de Telegraafstraat in, toen juist een met zakken geladen kar van de firma B., bespannen met een paard, deze tegemoet kwam. Het paard is zo van het 'nieuwmodisch voertuig' geschrokken, dat de achterzijde van de kar de etalage van bakker D. totaal vernielde, zo meldde de krant.


Marius van Melle, 'Een bedstee op wielen. De eerste auto's in Amsterdam', in: Ons Amsterdam, 48, okt. 1996, nr. 10, p. 246-249; Persbericht 'Ons Amsterdam' 24-9-1996; Arnout Bogaers, Memoriaal voor het geslacht Bogaers 1513-1975 (z.pl., z.j.), p. 66-67; Nieuwe Tilburgsche Courant 12-01-1901.