Stichting tot Behoud van Tilburgs Cultuurgoed - Tijdschrift
410. Het Bels Lijntje
 

Titel:   

Het Bels Lijntje

Ondertitel:   

Auteur:   

Jacob H.S.M. Veen

Jaargang:   

X (1992 Tilburg, tijdschrift voor geschiedenis, monumenten en cultuur

Nummer:   

3

Pagina’ s:   

90-91


Op 1 oktober 1992 was het precies 125 jaar geleden dat de voormalige spoorlijn Turnhout - Tilburg in gebruik werd genomen. Mede naar aanleiding van dit feit werd op 25 oktober j.l. in Baarle-Nassau het boek Het Bels Lijntje. De geschiedenis van de spoorlijn Turnhout - Tilburg (1867-1992) van Joseé Slegers aangeboden aan de burgemeesters van de gemeenten die door deze spoorlijn met elkaar verbonden werden. Hiermee ging een lang gekoesterde wens in vervulling. Velen wisten dat de schrijfster aan de universiteit van Leuven op de geschiedenis van deze lijn was afgestudeerd en dat haar licentiaatsscriptie in 1988 bekroond was met de prijs voor geschiedenis en volkskunde van de provincie Antwerpen. Maar slechts weinigen waren in het bezit van deze publikatie. 

Dat de bekroning terecht was, zal iedereen kunnen beamen na lezing van 'Het Bels Lijntje', welk boek een wat uitgebreide en geïllustreerde bewerking is van de scriptie. Zowel het ontstaan als de ontwikkeling van de spoorlijn wordt zeer duidelijk en goed leesbaar behandeld. Speciale aandacht is gegeven aan de betekenis van de lijn voor de door haar ontsloten streek, waarbij de nadruk vooral ligt op de geschiedenis van het voor niet ingewijden onverklaarbaar grote station 'midden op de heide', het grensstation Baarle-Nassau-Grens/Weelde. Van alles wat met dit station te maken heeft zijn tekeningen opgenomen, zowel van de perceelsituaties, het oorspronkelijke emplacement, de stationsgebouwen als de dienstwoningen, die hier voor het spoorweg- en het douanepersoneel gebouwd moesten worden. Vanzelfsprekend komt hierbij ook de ingewikkelde grenssituatie tussen de Belgische gemeenten Weelde en Baarle-Hertog en het Nederlandse Baarle-Nassau (de beroemde enclaves) aan de orde. Slechts weinigen zullen weten dat hier na de Tweede Wereldoorlog nog een juridische strijd is gevoerd om de erkenning van een Belgische enclave die jarenlang 'vergeten' was. Dat daarnaast het bedoelde station ook nog eens de oorzaak werd van het ontstaan van het Belgische dorp Weelde-Station op ruim zes kilometer afstand van het hoofddorp Weelde, wordt duidelijk uit de doeken gedaan. Het boek biedt dan ook een forse bijdrage aan de kennis van zowel de spoorweggeschiedenis in dit deel van Europa, als aan de geschiedenis van de streek. 

Alleen de pure spoorwegliefhebbers komen iets minder aan hun trekken, gewend als zij zijn aan droge opsommingen van materieel dat op bepaalde lijnen in bepaalde periodes dienst deed. Zij moeten het stellen met enkele aardige foto's, die wat dit betreft een tipje van de sluier oplichten. Maar alle anderen, of zij nu belangstelling hebben voor de economische en vervoerspolitieke geschiedenis van spoorwegen, voor regionale geschiedenis of voor bijvoorbeeld grenzen als scheidend of bindend element in het algemeen, zullen 'Het Bels Lijnte' zeer appreciëren.


Joseé Slegers, Het Bels Lijntje. De geschiedenis van de spoorlijn Turnhout - Tilburg (1867-1992), Baarle-Nassau, uitg. Em. de Jong, 1992, 168 + XXII blz., geïll., f 44,50.