 |
|||
 |
440. Biografie Dijksterhuis | ||
|
|||
|
Titel: |
Biografie Dijksterhuis |
|
Ondertitel: |
|
|
Auteur: |
|
|
Jaargang: |
XV (1997) Tilburg, tijdschrift voor geschiedenis, monumenten en cultuur |
|
Nummer: |
2 |
|
Pagina’ s: |
57-58 |
Met Huizinga's Herfsttij der Middeleeuwen behoort De mechanisering van het wereldbeeld (1950) van prof. dr. Eduard Jan Dijksterhuis tot de weinige klassieke werken van de Nederlandse geschiedschrijving. Dat is de insmijter van de omvangrijke (639 bladzijden) biografie
Dijksterhuis van de hand van Klaas van Berkel. Eduard Jan Dijksterhuis bracht zijn jeugd en het grootste deel van zijn arbeidzaam leven in Tilburg door. Hij is de zoon van de uit het Groningse Grijpskerk afkomstige Berend Dijksterhuis (1861-1921) en Gezina Eerkes (1865-1936). Het echtpaar vestigde zich op 11 april 1890 vanuit Maastricht in de Koestraat 168 te Tilburg. Vader Dijksterhuis werd docent Nederlands, geschiedenis en aardrijkskunde aan de Rijks-HBS Koning Willem II, die toen in het voormalige paleis van koning Willem II was gevestigd. In 1899 promoveerde hij op het voor Tilburg belangrijke en eerste grote historische werk
Bijdragen tot de geschiedenis der heerlijkheid Tilburg en Goirle.
Eduard Jan Dijksterhuis werd op 28 oktober 1892 in de Koestraat te Tilburg geboren. Het gezin verhuisde vermoedelijk in 1899 naar de Heuvelstraat 35. Eduard ging in 1903 aan die HBS studeren, deed er in 1909 eindexamen en legde een jaar later een aanvullend staatsexamen gymnasium-B af. Van 1911-1918 studeerde hij wiskunde te Groningen, waar hij in 1918 promoveerde op het proefschrift
Bijdragen tot de kennis der meetkunde van het platte schroevenvlak. Aanvankelijk was hij leraar wiskunde aan de meisjes-HBS te Groningen (1916-1918) en daarna van 1919 tot 1953 leraar wiskunde, natuurkunde en kosmografie aan de Rijks-HBS Koning Willem II te Tilburg, waar zijn vader van 1899 tot aan zijn dood in 1921 de vijfde (sinds 1866) en eerste niet-katholieke directeur was. Van 1920, toen hij met Hannie Niemeyer trouwde, tot 1953 woonde Eduard Jan overigens aan het Klompven te Oisterwijk.
Dr. E.J. Dijksterhuis is de bekendste wetenschapshistoricus van Nederland geworden, die door zijn vele publicaties de kloof tussen literaire en de technisch-natuurwetenschappelijke cultuur wilde overbruggen. In 1950, kort nadat zijn belangrijkste, ook internationaal vermaarde boek
De mechanisering van het wereldbeeld (1950) verscheen, werd hij benoemd tot lid van de Koninklijke Akademie van Wetenschappen Afdeling Letteren en in 1952 ontving hij voor zijn essayistisch werk uit handen van minister Cals de P.C. Hooftprijs, de hoogste Nederlandse literaire onderscheiding. Andere belangrijke grotere publicaties van Dijksterhuis zijn:
Val en Worp. Een bijdrage tot de geschiedenis der mechanica van Aristoteles tot Newton (1924),
De elementen van Euclides (1929-1930, 2 delen), Archimedes (1938), Vreemde woorden in de wiskunde (1939) en
Simon Stevin (1943), dat postuum verscheen onder de titel Simon Stevin; Science in the Netherlands around 1600 (1970). In 1934 trad hij toe tot de redactie van het culturele maandblad De Gids, waarvan hij van 1940 tot 1960 redactiesecretaris was. Hij kwam daardoor in aanraking met vele vooraanstaande letterkundigen. Hij schreef talloze artikelen en recensies onder andere in de tijdschriften
De Gids, Euclides, Faraday, Centaurus en in de Mededelingen der Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen.
In 1953 werd hij benoemd tot buitengewoon hoogleraar in de geschiedenis van de wiskunde en de natuurwetenschappen te Utrecht en in 1955 te Leiden. Hij verhuisde in 1953 naar Bilthoven. Vanaf 1960 was hij gewoon hoogleraar te Utrecht. Hij overleed op 18 mei 1965 in De Bilt.
In 1990 werden onder redactie van prof. dr. K. van Berkel tien essays van Dijksterhuis gebundeld in
Clio's stiefkind. Hierin werd ook een vereenvoudigde bibliografie van hem opgenomen, een bibliografie die ik
jammer genoeg in het magistrale boek Dijksterhuis mis: 'binnen afzienbare tijd zal een complete bibliografie
verschijnen', aldus de auteur.
Klaas van Berkel, Dijksterhuis, Een biografie (Amsterdam, Uitgeverij Bert Bakker, 1996), 639 blz., ISBN 90-351-1694-1, f 75.
     |