| 447. Tilburgs bijnamenboek | |||
|
Titel: |
Tilburgs bijnamenboek |
|
Ondertitel: |
|
|
Auteur: |
|
|
Jaargang: |
XVIII (2000) Tilburg, tijdschrift voor geschiedenis, monumenten en cultuur |
|
Nummer: |
3 |
|
Pagina´s: |
103 |
De auteur heeft voor de zekerheid maar vast een antwoordkaart in zijn boek gelegd met de oproep om aanvullingen en opmerkingen te geven, ‘in verband met een eventuele tweede druk’. Dit boek is dus niet af en dat kan het natuurlijk ook nooit zijn. Al lezende wordt al snel duidelijk dat dit boek een typisch product is van een verzamelaar. En een typische eigenschap van verzamelaars is dat zij hun verzameling nu eenmaal nooit compleet kunnen krijgen. Dit boek lijkt daarom wel een beetje op het Tilburgse woordenboek van Frans Verbunt, die daarvan al zeven ‘perbeersels’ heeft uitgegeven.
Het St. Josephstudiehuis van de St. Josephcongregatie
van Mill Hill aan de
Dr. Ahausstraat stond na de bouw in 1915 weldra
bekend als 'de rooi pannen'
(coll. RHC Tilburg)
Een boek over bijnamen uitgegeven, is een goed initiatief. Bijnamen vastleggen, is net zoals het vastleggen van het Tilburgse dialect, belangrijk voor de lokale geschiedschrijving en volkscultuur. Het boek, met zo’n duizend bijnamen, is in vier hoofdstukken verdeeld: hoofdstuk 1 personen waarvan de werkelijke naam bekend is; hoofdstuk 2 personen waarvan naam niet bekend is en de zogenaamde groeps- of soortnamen; hoofdstuk 3 schoolse bijnamen (leraren en leraressen) en hoofdstuk 4 gebouwen, straten en ‘andere spraakmakende zaken’.
Toch maakt De Beer er zich soms makkelijk van af. Het lijkt wel of hij het boek perse nu uit wilde brengen. Het heeft alles van een haastklus. Met name veel data en juiste identificatie van personen kon hij met een beetje moeite in het Tilburgse gemeentearchief natrekken. Als je het bijvoorbeeld over ‘de dames Diepen’ hebt, en je weet dat dat mogelijk de ongehuwde dochters van Diepen-Sträter kunnen zijn, dan zijn de namen van die dochters zo op te zoeken.
Cornelia de Kock (gehuwd met Marcé), geboren Tilburg 29-7-1842
en aldaar overleden op 16-8-1916, woonde in een wevershuisje in de Reit.
Zij werd ook wel Moeike de Kock genoemd (foto Henri Berssenbrugge,
coll. RHC Tilburg).
Het boek had, wat mij betreft, ook beter geďllustreerd kunnen worden, dan kwamen vele personen meer tot leven. Opvallend is ook dat veel foto’s die er in staan, afkomstig zijn uit de collectie van E. Pierson, maar die heeft ze blijkbaar reproducties bij het gemeentearchief bestelt, want uit die collectie komen ze.
Het Tilburgse bijnamenboek is een leuk boek om vele keren door te bladeren. Steeds weer kom je bijnamen tegen die je kent. Ik kijk nu al uit naar het volgende ‘perbeersel’.

Frans Elen (1891-1960), beter bekend als het Mosterdmenneke, in de
Raadhuisstraat (coll. RHC Tilburg).
Karel de Beer, Tilburgs bijnamenboek. Een terugblik op het Tilburg van de voorbije eeuwen in bijnamen (Tilburg, 2000), 142 blz., ISBN 90-6663-045-0,
f 42,50.
Zie ook website van
Karel de Beer.




