 |
|||
 |
570. Heikant en Stokhasselt toen en nu | ||
|
|||
|
Titel: |
Heikant en Stokhasselt toen en nu |
|
Ondertitel: |
|
|
Auteur: |
Henk van Doremalen |
|
Jaargang: |
XX (2002) Tilburg, tijdschrift voor geschiedenis, monumenten en cultuur |
|
Nummer: |
3 |
|
Pagina’ s: |
110-111 |
Het boekje Heikant en Stokhasselt. Toen en nu. Van ‘dorp’ tot stadsdeel Tilburg-Noord
van Arjen Roos en Rianne Willems geeft, zoals de titel al aangeeft, de geschiedenis van Tilburg-Noord. Het lijkt op het eerste gezicht wat vreemd om aan aparte wijkgeschiedenis te doen, maar de auteurs verantwoorden dat door te wijzen op het speciale karakter van met name de Heikant en het feit dat pas tamelijk recent (in de jaren zestig en zeventig) de oude structuren zijn doorbroken. De anekdotes over het ‘leven vroeger’, zijn nu nog rechtstreeks uit de mond van betrokkenen op te tekenen. Vooral in dat aspect zit de kracht van het boek. Het brengt (weer) materiaal bijeen dat nog niet in deze context en vanuit deze optiek bijeenstond.
Een bij velen heersend misverstand is dat de Heikant door het kanaal van de stad is afgescheiden. Deels is dat inderdaad gebeurd, maar veel meer bevéstigde de ligging en richting van het kanaal, dat in 1919 het Lijnsheike bereikte, de al bestaande scheiding tussen de Heikant en de rest van de stad. Ondanks de aanwezige bruggen kwam de meest noordelijke Tilburgse herdgang toen nog verder ‘apart’ te liggen.
De schrijvers beginnen met een hoofdstuk over Tilburg-Noord door de eeuwen heen. Dat heeft vooral betrekking op de ontstaansgeschiedenis van Tilburg en de rol van ‘Noord’ daarin. Dan volgt hoofdstuk 2 ‘De oude Heikant en de oude Stokhasselt’. Dat gaat over de negentiende en twintigste eeuw tot na de Tweede Wereldoorlog. Met name dat deel neemt een flink stuk van het boek in beslag. Het bevat ook veel beeldmateriaal, dat door de wijze van samenstelling soms nogal rommelig is afgebeeld. Hoofdstuk 3 heet ‘Het beton rukt op’ en handelt over de grote naoorlogse veranderingen. Hoofdstuk 4 gaat over het leven in de nieuwbouw en de beleving van het wonen in het moderne Tilburg-Noord vooral aan de hand van Hélène Rietman. In het korte hoofdstuk 5 komt de grootstedelijke problematiek aan de orde. Het wonen, maar ook de problemen met de multiculturele samenleving. Aan het einde van het boek komen dan nog twee aparte stukken: een over de straatnamen, ontleend aan het boek van Ronald Peeters, en een novelle die in de Nieuwe Tilburgsche Courant gepubliceerd is in 1929. Daarna komt nog een aantal pagina’s met foto’s.
Ik vind het boekje, ondanks de waardering die ik ervoor heb, rommelig samengesteld. Weinig evenwicht in de hoofdstukken. Onduidelijkheid over wat de bedoeling is. Het hinkt ook op twee gedachten. Het lastige van het boekje is dat het zweeft tussen wetenschappelijk (wat bevestigd wordt door de wijze van indeling, de annotaties en literatuurlijst) en populair (door de wijze van schrijven en de vele anekdotes). Dat hoeft geen probleem te zijn, maar het zou in de inleiding nadrukkelijk aangegeven mogen worden.
De annotaties lijken nogal willekeurig. Zo lijkt nauwelijks gebruikgemaakt te zijn van het vorig jaar verschenen standaardwerk over de geschiedenis van Tilburg. Althans niet waar het de negentiende en twintigste eeuw betreft. Doel van de schrijvers is ‘het doen herleven van de geschiedenis van Tilburg-Noord.’ Dat is wel wat erg algemeen gezegd. De indeling en opzet beloven in ieder geval wat meer. Daarbij spelen vooral de jaren zestig en zeventig een grote rol, toen Tilburg-Noord volgepropt werd met flats die de toenmalige enorme woningnood in Tilburg zouden oplossen. Dat dit concept niet (helemaal) gewerkt heeft, is wel duidelijk. De auteurs leggen er terecht nadruk op.
De literatuur over Tilburg-Noord vertoont een duidelijke hiaat zeggen de schrijvers in hun inleiding. Maar welke dat is, staat niet vermeld. Zo is er over het werken in de textiel in Tilburg behoorlijk wat geproduceerd ook al heeft dat niet specifiek betrekking op de Heikant. Maar week dat in de negentiende en begin twintigste eeuw dan drastisch af van andere wijken zoals Oerle of Hasselt?
Het boek oogt qua vorm zoals de boekjes uit de Tilburgse Historische Reeks, maar daar maakt het geen deel van uit. Het is helaas nogal rommelig samengesteld. Was een mooi fotoboek over Tilburg-Noord met teksttoelichting niet beter geweest of een wat afstandelijker (wetenschappelijker) geschreven boek of een boek waarin het verhaal over het leven en werken in Tilburg-Noord vroeger en nu beschreven zou staan? Nu is het van alles wat.
De auteurs geven in hun boek meer een verfijning van het bestaande beeld dan een geheel nieuwe kijk op Tilburg-Noord. In die zin geven ze naast allerlei detailzaken natuurlijk een bijdrage aan de voortgang van de geschiedschrijving in Tilburg.
Iedereen die geïnteresseerd is in de geschiedenis van Tilburg zou ik – ondanks de geschetste tekortkomingen en onduidelijkheden - willen aanraden om het boekje te kopen. Er staan in 128 pagina’s te veel aardige zaken in om het te laten schieten.
Arjen Roos en Rianne Willems, Heikant en Stokhasselt toen en nu. Van ‘dorp’ tot stadsdeel Tilburg-Noord (Tilburg, Uitgeverij Blad & Boek, 2002), 128 blz., ISBN 90-806766-3-2, € 12,50.
     |