 |
|||
 |
550. Spokerijen in de Meierij en de Langstraat | ||
|
|||
|
Titel: |
Spokerijen in de Meierij en de Langstraat |
|
Ondertitel: |
|
|
Auteur: |
|
|
Jaargang: |
XIX (2001) Tilburg, tijdschrift voor geschiedenis, monumenten en cultuur |
|
Nummer: |
3 |
|
Pagina’ s: |
106 |
Spokerijen in de Meierij en de Langstraat is de intrigerende titel van een nieuw boek van de productieve schrijver Anton van Oirschot. Hij verzamelde tijdens zijn activiteiten voor de afdeling Volkskunde van de Academie van Wetenschappen te Amsterdam vele sagen, legenden en volksverhalen die hij optekende uit de mond van vele vertellers die verhaalden over spoken en heksen, geheimzinnige stemmen in de Drunense Duinen, verzonken kastelen (Van Oirschot woont zelf op kasteel Nemerlaer) en natuurlijk over de duivel zelf. Waar of onwaar, wie zal het zeggen? Maar dat de vaak overgeleverde en oeroude verhalen tot de verbeelding spraken, staat buiten kijf. Anton van Oirschot tekende er zo’n honderdtal op. Vijf verhalen gaan over Tilburg: het spook van Jan Aarte-bumke, de schatten van de Hoge Dries, spookhandjes op de Rauwbraken, de heks van Koningshoeven en het spookt in de Buunder. Vele andere verhalen spelen zich in de directe omgeving van Tilburg af.
Het is een alleraardigst boekje, maar zeker niet uitputtend. Zo mis ik het in 1940 door Jehan Kuypers gepubliceerde verhaal (in:
Lieve Vrouwkes van Brabant of eenen krans van Marialegenden) over de legende van struikrover Winus Monkels, op wiens geraamte de Hasseltse kapel te Tilburg zou zijn gebouwd. Onze Lieve Vrouw stuurde volgens dat verhaal persoonlijk twee aartsengelen naar de aarde om een edelman, die door Monkels werd overvallen, te ontzetten. Dat is wel een beetje wat ik in het boek mis: Van Oirschot noemt geen zegslieden of geraadpleegde bronnen. Want bronnen zijn er vele. De verhalen over het Jan Aarte-bumke en het verzonken kasteel en de romeinse munt onder Abkoven te Goirle bijvoorbeeld zijn in 1839-1841 door C.R. Hermans in zijn
Geschiedkundig Mengelwerk gepubliceerd. Daarmee worden de verhalen meteen ook in de tijd geplaatst en kun je beter inschatten hoe oud sommige verhalen (minstens) zijn. Het verhaal over de grafheuvels op de Rechte Heide onder Goirle is van alle tijden. De tegenwoordige jeugd ontdekte dat deze prehistorische grafheuvels goede crossheuvels voor bromfietsen waren. Er zijn herhaaldelijk schimmen waargenomen. Schimmen, die de crossers zouden willen verjagen…
Anton van Oirschot, Spokerijen in de Meierij en de Langstraat (Zaltbommel, Europese Bibliotheek, 2001), 80 blz., geďll. met tekeningen van Jan Radersma. ISBN 90-288-3516-4,
f 34,90
     |