 |
|||
 |
202. Adresboek 1879 | ||
|
|||
|
Titel: |
Adresboek 1879 |
|
Ondertitel: |
|
|
Auteur: |
|
|
Jaargang: |
VIII (1990) Tilburg, tijdschrift voor geschiedenis, monumenten en cultuur |
|
Nummer: |
4 |
|
Pagina’ s: |
113-114 |
Met de herpublikatie van het 'Adresboek van Tilburg. October 1879', gaf Antiquariaat/Uitgeverij De Schaduw onlangs haar vierde fotografische herdruk uit. Het is een aardig
initiatief om een moeilijk verkrijgbare, en in dit geval zeer zeldzame, publikatie voor een groot publiek toegankelijk te maken.
Het adresboek van 1879 lijkt een beetje op de tegenwoordige Suurland's Vademecum Gemeentegids. De auteur F.P.M. van der Marck moet makkelijk toegang hebben gehad tot vele officiële gegevens over bijvoorbeeld gemeentebestuur, jaarmarkten, scholen, posterijen, politie etc. Op het titelblad staat zijn functie vermeld: 'Commies bij den Burgerlijken Stand'. Toch is het geen gemeentelijke uitgave, want het boekje werd gedrukt en uitgegeven bij N. Luijten. Het is verbazend te lezen dat er meer dan een eeuw geleden zoveel verschillende verenigingen waren. Tilburg had toen al welgeteld 26 handboogschuttersgezelschappen. De Hasselt had twee schapengilden. Het schapengild dat thuis was bij J. Staps, had negen leden, waarvan er vijf in het bestuur zaten. De Zouaven Broederschap 'Fidei et Virtuti' had met 240 leden en 19 donateurs meer aanhang. Ook zijn alle kiesgerechtigde Tilburgers met hun beroep en adres opgenomen. Niet iedereen was in die tijd kiesgerechtigd; alleen zij die een bepaald bedrag aan belasting betaalden, hadden dit (census-)kiesrecht. Natuurlijk ontbreken ook de advertenties niet. In 1879 kon men bij C.W.J. Croes in de Comediestraat, de huidige Willem II-straat, voor f 26,- een anker 'uitstekend zuivere Bordeaux-wijn' kopen, en dat waren 48 flessen.
Er zijn vele verdwenen straatnamen in de adressenlijst te ontdekken, bijvoorbeeld Haringseind, In de Kwakkel, Donkerstraat en Barakken.
Het adresboek van 1879 was overigens niet het eerste in Tilburg. Reeds in 1865 werd er door drukkerij E.A. Goewie een bescheiden adresboekje uitgegeven. Hierin staan echter slechts zo'n 150 namen van hoofdzakelijk bedrijven vermeld. Zij moesten er speciaal voor intekenen, dus betalen.
Adresboek van Tilburg. October 1879, Tilburg, uitg. Antiquariaat/Uitgeverij De Schaduw, 1990 (reprint), 108 blz., ISBN 90-5083-011-0,
f 12,50
