 |
|||
 |
218. Noormannen aan de Leij | ||
|
|||
|
Titel: |
Noormannen aan de Leij |
|
Ondertitel: |
|
|
Auteur: |
|
|
Jaargang: |
XVII (1999) Tilburg, tijdschrift voor geschiedenis, monumenten en cultuur |
|
Nummer: |
2 |
|
Pagina’ s: |
55 |
Hebben er ooit Noormannen rondgelopen in Brabant? Als we Ad Laarhoven mogen geloven wel. Volgens deze Helmonder hebben de Noormannen rond het jaar 1000 in West- en Midden-Brabant een welvarende Vikingstaat gesticht. En dat is nog niet alles: hij is er heilig van overtuigd dat de
Midden-Brabanders, in het bijzonder de Tilburgers en Oisterwijkers, afstammelingen zijn van de Vikingen. In een interview in het Brabants Dagblad van 17 januari 1996 zet Laarhoven zijn theorie uiteen, compleet met schaalmodellen van een houten burcht en een Vikingschip.
Laarhoven kwam tot zijn opzienbarende conclusie na jaren van historisch onderzoek, waarin hij de stamboom van de familie (Van) Laarhoven tot aan de dertiende eeuw wist te ontrafelen. Volgens zijn theorie stamt de familienaam Van Laarhoven af van het in Noorwegen gelegen
Laerdal, en heeft de naam, zoals taalkundigen menen, niets te maken met een
'ho(e)ve' (boerderij), gelegen in het 'laar' (een open plek in het bos).
Het is tragisch dat een zo onwaarschijnlijke theorie volledig het leven is gaan beheersen van een man die toch alle respect verdient voor zijn uitputtend genealogisch onderzoek.
Het doet ons onwillekeurig denken aan de ideeën van de vroegere streekarchivaris Albert
Delahaye, die altijd heeft beweerd dat de geschiedschrijving van Nederland tussen de vierde en tiende eeuw een vervalsing is: Bonifacius is niet in Dokkum vermoord maar in Duinkerken, Willibrordus was nooit in Nederland, en Nijmegen is nooit de zetel geweest van Karel de Grote.
Zijn Vikingtheorie heeft Laarhoven verwerkt in een historische roman, getiteld: Björn van
Laerdal. Vikingen in Brabant. De hoofdpersoon, Björn, is in het jaar 955 met zeven schepen vanuit Noorwegen op weg naar
Brittannia. Door toeval komen ze echter in West-Brabant terecht. Allereerst 'bevrijden' ze de inwoners van het Land van Strijen van hun overheerser:
Vermoeid van de enorme inspanning leunde Björn op zijn zwaard en overzag het slagveld dat bezaaid lag met
gevallenen. Vervolgens nemen Björn en zijn mannen Geertruij op den Berg in. Björn besluit dan om zich permanent in Brabant te vestigen. Zijn voornaamste bezigheid wordt nu het afbakenen van zijn territorium. Nabij de samenvloeiing van de riviertjes de
(Breede) Aa en de Marc bouwt hij een borg.
Zoals het hoort in een historische roman huwt Björn de dochter van een van zijn vroegere
'vijanden', met wie hij nu in harmonie leeft. Björn is een man die alle denkbare goede menselijke eigenschappen in zich verenigt, en het zal daarom menig lezer moeite kosten om geen afkeer te krijgen van deze hypothetische stamvader van de Van
Laarhovens.
Laarhoven geeft er in zijn roman blijk van, veel te weten van de Brabantse geschiedenis. Helaas is hij omwille van zijn Vikingtheorie genoodzaakt historische feiten te vervangen door of aan te vullen met verzinsels. Zo sticht Björn's tweede zoon, Tilli geheten, op een verhoogd gedeelte
tussen de Leye en de Donga een burcht ongeveer vier uur gaans oostelijk van Breda. Dat deze burcht de naam
Tillisborg krijgt, zal niemand verbazen. De auteur gaat hiermee echter wel voorbij aan het feit dat de naam
Tilliburgis bijna drie eeuwen eerder reeds wordt genoemd in een akte van St.
Willibord. Of is deze akte misschien een vervalsing?
Om zijn theorie te bewijzen wil Laarhoven nog een archeologisch onderzoek (laten) uitvoeren in de omgeving van Breda. De uitslag hiervan zien wij met vertrouwen tegemoet.
A.G. Laarhoven, Björn van Laerdal. Vikingen in Brabant (Tilburg, Uitgeverij NAS), 1998. ISBN 90-75372-05-1. Prijs: ƒ 29,95. Postbus 9053, 5000 HB Tilburg.
     |