 |
|||
 |
226. Tilburg tijdens de Eerste Wereldoorlog | ||
|
|||
|
Titel: |
Tilburg tijdens de Eerste Wereldoorlog |
|
Ondertitel: |
|
|
Auteur: |
Ton Wagemakers |
|
Jaargang: |
I (1983) Tilburg, tijdschrift voor geschiedenis, monumenten en cultuur |
|
Nummer: |
2 |
|
Pagina’ s: |
22 |
Als regelmatig bezoeker van het Gemeente Archief zie ik vaak studenten materiaal verzamelen voor een kandidaats- of doctoraalscriptie. Helaas blijft vaak het resultaat van het onderzoek voor het grotere publiek onbekend. Nu zijn de meeste scripties ook niet publicabel en moet er nogal wat geschaafd en verbeterd worden alvorens het uitgegeven kan worden. Dat wil zeggen als je een uitgever kunt vinden! Feitelijk heb je als auteur een goede redacteur en uitgever nodig om tot een boek te komen. Met prof. dr. H.F.J.M. van den Eerenbeemt en Stichting Zuidelijk Historisch Contact is er in Noord-Brabant voor een (jonge) auteur een mogelijkheid. Hiervan is gebruik gemaakt door A. Kleijngeld om zijn doctoraalscriptie “Frank van Wezel in Tilburg” tot een publicatie, onder de titel “Gemobiliseerde militairen in Tilburg tijdens de Eerste Wereldoorlog”, te maken.
Tot nog toe is over Nederland tijdens de Eerste Wereldoorlog bijzonder weinig geschreven. Ten onrechte zoals blijkt uit deze studie als je leest hoe ingrijpend ook een mobilisatie kan zijn voor het sociale, economische en politieke leven van een bevolking. In de verschillende hoofdstukken wordt zeer gedetailleerd ingegaan op het militair gezag in de stad, de leefomstandigheden van de militairen, de rellen en de confrontaties tussen de mentaliteiten van de militairen (vaak Amsterdammers) en van de sterk autochtone en katholieke bevolking. Persoonlijk vind ik het laatst genoemde thema voor de geschiedenis van de stad Tilburg het belangrijkste. Laat ik hier één facet uitlichten. Deze mobilisatie heeft als katalysator gewerkt op het ontstaan en uitbreiden van met name katholieke verenigingen. Terecht stelt de auteur dat het lokale verzuilingsproces er door werd versneld. Naar mijn mening kan ook de conclusie getrokken worden dat 22 dus na de mobilisatie (met het vertrek van een andere mentaliteit) het moeilijk zal worden de “R.K.- zuil” verder te ontwikkelen en het ontstaan van diverse “R.K.-subzuilen” een reële mogelijkheid zal worden. Feitelijk voltrekt zich dat proces in ieder geval op politiek niveau met de R.K. Staatspartij versus de R.K. Volkspartij en andere “dissidente” katholieke partijen. Verder onderzoek in deze richting zou zeer wenselijk zijn. Het is ook mogelijk deze studie uit te breiden naar de rol van de Belgische vluchtelingen. Naar ik vernomen heb, speelt de auteur met deze gedachte. Als laatste mogelijkheid wil ik hier noemen een verdieping van de aangesneden thematiek van legerkleding-wolnijverheid-handel en wandel van fabrikanten tijdens de mobilisatie. Een vergelijking van de Eerste en Tweede Wereldoorlog vanuit dit gezichtspunt zou voor de geschiedenis van wolstad Tilburg van groot belang zijn. Kortom het boek heeft een rijke inhoud, waardoor allerlei nieuwe onderzoeksvelden opdoemen. Dit is het kenmerk van een goed boek. Tenslotte wil ik wijzen op de bijzondere bron, waarop een belangrijk deel van het boek is gebaseerd. Voor zijn sociaal-historisch onderzoek heeft hij gebruik gemaakt van het archief van het ministerie van oorlog; normaliter wordt het alleen geraadpleegd door krijgshistorici. Het blijkt een zeer goede vondst te zijn geweest, waardoor vele nieuwe gegevens over de stad bekend zijn geworden.
drs. A.M.P. Kleijngeld, Gemobiliseerde militairen in Tilburg tijdens de Eerste Wereldoorlog. Tilburg, uitgave Stichting Zuidelijk Historisch Contact, 1983 (xxiv-209 blz.). Het boek is te bestellen bij de boekhandel en kost ƒ 35,-.
