Stichting tot Behoud van Tilburgs Cultuurgoed - Tijdschrift
267. Heilige Boontjes, volksdevotie in Tilburg 
 

Titel:   

Heilige Boontjes, volksdevotie in Tilburg 

Ondertitel:   

Auteur:   

Ronald Peeters

Jaargang:   

XVII (1999) Tilburg, tijdschrift voor geschiedenis, monumenten en cultuur

Nummer:   

1

Pagina’ s:   

28


Jan van Laarhoven Boeken BV in Tilburg geeft al sedert 1989 als relatiegeschenk rond de jaarwisseling een speciaal in opdracht geschreven boekje uit. Het negende deeltje dat onlangs verscheen, is van de hand van de journalist en schrijver over volkscultuur Paul Spapens. In ‘Heilige Boontjes’ weet hij een goed beeld te schetsen van de volksdevotie die nu op het einde van de twintigste eeuw nog steeds in Tilburg en omgeving bloeit. Op basis van eigen ervaring en waarneming heeft de auteur zijn indrukken op papier gezet. Hij past daarbij de methode van participerende observantie toe, aldus de historicus prof. dr. H. van den Eerenbeemt in het voorwoord. Zo verhaalt hij over de Tilburger Kees Lavrijsen die al dertig keer de voetbedevaart Baarle-Nassau/-Hertog en omstreken naar Scherpenheuvel maakte, een tocht van 120 kilometer in drie dagen. En op die tochten wordt er nog steeds gebeden en soms worden Marialiedjes ingezet, bijvoorbeeld bij het naderen van de abdij van Averbode. Ook de kapelletjes in Tilburg en omgeving raken, in tegenstelling tot de kerken, steeds voller. Spapens heeft er een eenvoudige verklaring voor. Velen hebben een hekel aan een verplicht nummertje op uur en tijd als het bijwonen van een mis met drie heren op de zondagochtend. Men slaapt liever uit of zit in de auto op weg naar een zwarte markt in België. Onderweg wordt er dan eerder gestopt bij een kapelletje om er een kaarsje aan te steken. Zo eenvoudig ligt dat. En wellicht heeft hij gelijk. De hoge bezoekcijfers aan de negenentwintig Midden-Brabantse kapellen ondersteunen dit gegeven. 



Gelithografeerd bedevaartvaantje van de Hasseltse kapel, 1930 (Coll. Ronald Peeters,
Tilburg; foto RHC Tilburg).

Tilburg heeft op dit moment vijf kapellen: de Hasseltse kapel, de kapellen aan de Delmerweg, aan de Kapelhof en die in Berkel-Enschot en Udenhout. Het bezoekersaantal van de kapel van Onze Lieve Vrouw ter Nood aan de Kapelhof is hoog. Jaarlijks worden er ca. 40.000 kaarsjes aangestoken. De Hasseltse kapel trok in 1997 naar schatting 280.000 bezoekers, waarvan ca. 160.000 alleen al in de meimaand. Spapens schrijft ook over de nog steeds populaire bedevaarten naar St. Cornelius in Esbeek, Sint Job in Enschot en naar het graf van frater Andreas in Tilburg, hij verhaalt over de wonderbaarlijke kracht van het water uit de Petrus Dondersput en de opkomende cultus van de (omstreden) Pater Pio in de Gerardus Majellakerk aan de Wassenaerlaan in Tilburg. De Moderne Industriestad Tilburg kent nog steeds een levendige volksdevotie en Paul Spapens heeft dit op een aardige journalistieke maar ook historisch verantwoorde manier in ‘Heilige Boontjes’ verwoord.

Paul Spapens, Heilige Boontjes.Volksdevotie in Tilburg en omgeving aan het eind van de twintigste eeuw (Tilburg, Jan van Laarhoven Boeken BV, 1999), 76 blz., f 24,90. Uitsluitend te koop bij antiquariaat De Schaduw, Nieuwlandstraat 23-25 in Tilburg.