Stichting tot Behoud van Tilburgs Cultuurgoed - Tijdschrift
531. Herinwijding Joodse synagoge
 

Titel:   

Herinwijding Joodse synagoge

Ondertitel:   

Auteur:   

N.N. (persbericht)

Jaargang:   

XIX (2001) Tilburg, tijdschrift voor geschiedenis, monumenten en cultuur

Nummer:   

1

Pagina’ s:   

28


Op 25 maart 2001 is de grondig gerenoveerde synagoge in de Willem II-straat te Tilburg plechtig ingewijd. De synagoge dient thans als Huis van gebed, studie en samenzijn voor de Liberaal Joodse Gemeente Brabant.
De uit 1874 daterende synagoge geldt als een fraai voorbeeld van de eind negentiende eeuw in zwang zijnde oriëntaalse bouwstijl, welke bij de vormgeving van talrijke synagogen werd toegepast om het Joodse karakter te benadrukken. De met torentjes, bolvormige koepels en luchtig gewelfde ramen gesierde voorgevel is karakteristiek voor deze stijl. Ook achter deze onalledaagse, oosters aandoende façade schuilt een bijzonderheid: het enige in Nederland voorhanden zijnde Liberaal Joodse Mikwe of ritueel gewijde bad, waarin Joden zich op gezette tijden moeten onderdompelen. De architectonische en historische betekenis van het gebouw is gehonoreerd met plaatsing op de Tilburgse monumentenlijst.

De Joodse synagoge in de Willem II-straat in 1929. 
(Coll. RHC Tilburg)

Aan het begin van de negentiger jaren waren van de oorspronkelijke bestemming vrijwel alle sporen gewist. Decennia van oneigenlijk gebruik (van pakhuis tot balletlokaal) hadden hun tol geëist. Het interieur was verdwenen, de Ark en Verhoging voor het lezen van de Heilige Schrift ontmanteld en het rituele bad was verworden tot een ruïne. Wat bleef, was een door de gemeente Tilburg in stand gehouden ruimte. Om hiervan een synagoge te maken, leek voor de Joodse gemeenschap onbegonnen werk. Toch werd na het besluit van de Tilburgse gemeenteraad in januari 1994 om het gebouw voor een symbolisch bedrag aan de Liberaal Joodse Gemeente te verkopen, begonnen met fondswerving en renovatie. In september 1997 kon de synagoge weer worden betrokken. Er was toen ƒ 750.000,- in het gebouw geïnvesteerd. Daarmee is de renovatie nog niet voltooid. Er worden nog steeds fondsen geworven voor aanschaf van ontbrekend meubilair en voor de in de toekomst noodzakelijke reparatie van het dak.