 |
|||
 |
283. Jan van de Mortel en Kamp Vught | ||
|
|||
|
Titel: |
Jan van de Mortel en Kamp Vught |
|
Ondertitel: |
|
|
Auteur: |
Gerrit Kobes |
|
Jaargang: |
VIII (1990) Tilburg, tijdschrift voor geschiedenis, monumenten en cultuur |
|
Nummer: |
3 |
|
Pagina’ s: |
95 |
In navolging van Tilburg hebben nu ook de gemeenten Vught en 's-Hertogenbosch een aspect van de Tweede Wereldoorlog in boekvorm aan het onderwijs beschikbaar gesteld.Het is het verhaal van Tilburger Jan Marie Joseph van de Mortel (1914-1956) over zijn verblijfsperiode in het concentratiekamp Vught. In het voorjaar van 1941 kwam Jan van de Mortel via contacten met
gedemobiliseerde militairen met het verzetswerk in 's-Hertogenbosch in aanraking. Deze groep had zich tot doel gesteld
"Engelsen te helpen bij een eventuele invasie en de Duitsers te beletten vernielingen uit te
voeren". Ook werd onder meer meegewerkt aan het samenstellen en distribueren van illegale lectuur. De groep zocht contact met andere verzetsgroepen, onder meer in Tilburg. Jan was de contactpersoon tussen 's-Hertogenbosch en Tilburg.
Op 14 december 1941 werd Van de Mortel gearresteerd, waarschijnlijk door infiltratie van de SD binnen de verzetsorganisatie. Een lange martelgang volgde: Scheveningen, Amersfoort,
Vught, Sachsenhausen, Neuengamme, Dessauerufer, Spaldingstrasse en Sandborstel. Op 11 oktober 1956 overleed Jan van de Mortel aan de gevolgen van de kwalen, die hij opliep in Duitse
gevangenschap.
Jan van de Mortel (1914-1956) (coll. RHC Tilburg).
Zijn herinneringen aan het verblijf in kamp Vught legde hij in 1949 vast. Vlak voor zijn overlijden gaf hij het manuscript aan Kees van Hombergh met de opdracht het niet eerder dan na 25 jaar
te publiceren. De contacten tussen van Hombergh en Urias Nooteboom resulteerden uiteindelijk in de oprichting van de Stichting Archieven 1940-1945 die deze uitgave realiseerde. Het eerste exemplaar werd op 18 april 1990 aan H.M. Koningin Beatrix aangeboden tijdens de onthulling van het Monument voor Kamp Vught. Duizend exemplaren werden verspreid onder scholen in 's-Hertogenbosch en 500 onder Vughtse scholen.
Jan van de Mortel was een zoon van Jan Christiaan Alphonse Marie van de Mortel, voor de oorlog jarenlang wethouder en van 15 januari 1940 tot 15 januari 1946 burgemeester van Tilburg. Het
gezin Van de Mortel kreeg tijdens de oorlogsjaren veel leed te verwerken. Op 10 augustus 1944 werd zoon Joost van de Mortel die de illegale activiteiten van zijn broer Jan had overgenomen in
hetzelfde kamp Vught door de Duitsers gefusilleerd. Zoon Bernhard Marie sneuvelde op 12 januari 1949 in Indië.
Het boek verdient aandacht, niet alleen omdat er weinig materiaal "van binnenuit" over kamp Vught bekend is, maar ook omdat veel jongeren in staat worden gesteld met dit aspect van de Tweede Wereldoorlog kennis te maken.
Jan van de Mortel, Kamp Vught januari 1943 - september 1944, Vught. uitg. Stichting Archieven 1940-1945,1990, 85 pag., geïll..,ISBN 90-800502-1-0,
f. 15,00.
