 |
|||
 |
291. Tilburg 1940-1945 | ||
|
|||
|
Titel: |
Tilburg 1940-1945 |
|
Ondertitel: |
|
|
Auteur: |
J. Trommelen |
|
Jaargang: |
III (1985) Tilburg, tijdschrift voor geschiedenis, monumenten en cultuur |
|
Nummer: |
1 |
|
Pagina’ s: |
18-19 |
Op 27 oktober 1944 werd Tilburg door de 15e Schotse infanterie-divisie bevrijd van de Duitse bezetting. Bij zeer veel mensen die deze bewogen tijden hebben meegemaakt, is het beeld van de ongemakken en de ellende van die bezetting en de als een groot feest ondergane bevrijding onuitwisbaar in het geheugen gegrift. De herdenking dat dit 40 jaar geleden gebeurde, sloeg daarom zo algemeen aan. Er is in die jaren en vooral in de dagen vlak voor en na de bevrijding zoveel gebeurd, dat het voor velen moeilijk is dat allemaal te overzien. Daarom was het een zeer goed idee van Frans Janse een boek samen te stellen waarin deze hele periode overzichtelijk beschreven is. Frans Janse, een Tilburger, heeft als jongeman bezetting en bevrijding zelf meegemaakt, en voor hem is het geen vage herinnering gebleven, en later, toen hij beroeps militair was, bleef hem deze “zonderlingste bevrijding”, zoals hij die zelf noemt, intrigeren. Daarbij is de auteur een boeiend verteller, zodat een droge opsomming van feiten bij hem niet te verwachten is. In een groot aantal hoofdstukken wordt de toestand in Tilburg, gezien in het kader van internationale en nationale gebeurtenissen, behandeld, beginnende met de 1e Wereldoorlog, hoe het fascisme invloed kon krijgen in de dertiger jaren. en de sfeer rond de mobilisatie. Na een uitvoerig relaas van de Mei-oorlog 1940 rond Tilburg worden de “jaren van verduistering” besproken. Een verduistering in twee betekenissen: geen licht mag ‘s nachts uitstralen en voor de Tilburgers een donkere. zware tijd, die toen aangebroken was.
Een tijd van distributie met in de loop der jaren een steeds kleiner wordend rantsoen. wat foerageren bij boeren in de omgeving noodzakelijk maakte; Een tijd waarin de Tilburgers aanvankelijk wat onzeker tegenover de bezetter stonden, maar waarin al snel lijdelijk verzet en georganiseerd verzet ontstonden. een tijd van gedwongen tewerkstelling in Duitsland, van jodenvervolging. onvrijheid en terreur door de bezetter en later de luchtaanvallen. Bij de beschrijving hiervan heeft de auteur vele voorvallen besProken die niet algemeen bekend waren. In het boek herleven weer de rumoerige dagen rond Dolle Dinsdag en beleven we weer het lange wachten daarna op de bevrijders, met de angst voor de komende gevechten. Uitvoeriger wordt dan ingegaan op de oorlogshandelingen die uiteindelijk tot de bevrijding der stad zouden leiden, zoals de zware gevechten van de Prinses Irene Brigade, de verwoesting van openbare gebouwen en fabrieken door de Duitsers, de artilleriebeschietingen op de hele stad en vooral ook die op Broekhoven, en dan de glorieuze intocht van de Schotten en de feestelijkheden in de stad daarna. Als afsluiting worden behandeld: de winterperiode 1944-1945, de algehele bevrijding van Nederland. de wederopbouw en tenslotte nog de oorlog in Indonesië. Door de vele in chronologische volgorde gebrachte, kort gehouden hoofdstukken. door de boeiende verteltrant en de vele verhelderende anekdotes, is een goed leesbaar totaaloverzicht van de gehele periode gegeven.
Het geheel is verlucht met meer dan 700 foto’s uit Tilburg en omgeving. Hiervoor vond Frans Janse in Ronald Peeters niet alleen een enthousiast maar ook kundig medewerker, die samen met de uitgever voor een prachtige opmaak gezorgd heeft. Vele Tilburgers hebben spontaan meegewerkt, door het inzenden van foto’s naar het Gemeente-Archief, foto’s die zij vaak stiekem gemaakt moeten hebben. De uitgever, Boekhandel Gianotten b.v., heeft, zoals we al van diens eerdere uitgaven over Tilburg gewoon waren, het boek uitstekend verzorgd. Zoals onze burgemeester in zijn voorwoord zegt, is het een gelukkig feit, dat het verschijnen van dit boek samenviel met de herdenking van onze bevrijding 40 jaar geleden. Voor de mensen die dit alles meegemaakt hebben, is dit boek “Tilburg 1940-1945, jaren van verduistering” als herinnering van onschatbare waarde. voor de jongeren is het een prachtig middel om kennis te nemen van die periode, die voor hen al zover weg ligt, waarmee ze inzicht kunnen krijgen hoe men dit alles destijds onderging. Kortom een boek dat in geen enkele boekenkast in Tilburg mag ontbreken.
Frans Janse, m.m.v. Ronald Peeters, Tilburg 1940-1945. Jaren van verduistering, uitg. boekhandel Gianotten b.v. Tilburg, 1984, X, 214 blz. lSBN 90-71077-01-2, prijs ƒ 48,50.
