 |
|||
 |
297. 150 jaar medische praktijk | ||
|
|||
|
Titel: |
150 jaar medische praktijk |
|
Ondertitel: |
|
|
Auteur: |
|
|
Jaargang: |
XVII (1999) Tilburg, tijdschrift voor geschiedenis, monumenten en cultuur |
|
Nummer: |
3 |
|
Pagina’ s: |
93-94 |
Ter gelegenheid van het 150-jarig bestaan van de Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot Bevordering der Geneeskunst
(KNMG) afdeling Midden-Brabant in oktober 1999, schreef de Goirlese arts en kringarchivaris Jan van Eijck een lezenswaardig boek over de medische praktijk in Midden-Brabant de laatste anderhalve eeuw. Het is geen totaalgeschiedenis van de gezondheidszorg van onze regio geworden. Ziekenhuizen, kruisverenigingen en dergelijke zijn niet beschreven.
Op 11 oktober 1849 kwamen elf geneeskundigen, op initiatief van Andreas Barning uit Tilburg, bijeen en richtten de Tilburgse kring op met als spreuk
'Medicinae et Amicitiae', in geneeskunst en vriendschap. Hun belangrijkste activiteiten waren het houden van vergaderingen, de behandeling van geneeskundige zaken, het beramen van maatregelen omtrent belangen en rechten van de geneeskundige stand, zich te vertegenwoordigen op de algemene vergadering van de
(K)NMG, en het houden van wetenschappelijke en vriendschappelijke betrekkingen met andere afdelingen.
Jan van Eijck schetst een boeiend beeld van allerlei medische wetenswaardigheden die hij vooral put uit het rijke archief van de kring. Zo kende men destijds als dagelijkse praktijk nog het aderlaten en koppen zetten, en gebruikten de doktoren Maes en Baerken nog respectievelijk spinneweb en de bloesem van bloeiende rogge bij febris
intermittens, wat dat ook moge wezen. Het is onontkoombaar dat de auteur zich in zijn enthousiasme laat meeslepen en zo nu en dan medische termen gebruikt die voor een leek niet altijd te begrijpen zijn. Het is hem te vergeven.
Aardig zijn ook de vele kaderteksten die tussen de hoofdtekst zijn verspreid. De hoofdtekst volgt chronolgisch de lotgevallen van de kring. In de kaderteksten kon hij vooral de medische
'anekdotes' kwijt, zoals de mededeling op de algemene jaarvergadering van 29 mei 1861 door de voorzitter, dat iedereen was uitgenodigd om in het ziekenhuis
'eene amputatie van het been' door dokter Kieckens bij te wonen. De vergadering werd daarom tot 8 uur geschorst, waarna deze weer werd heropend, zonder Kieckens overigens.
Er werd vroeger ook veel gediscussieerd over ontwikkelingen en uitvindingen, maar men troefde elkaar ook af met sterke verhalen. Wat te denken van het verhaal van bijvoorbeeld dezelfde Kieckens dat hij in 1861 aan zijn collegae vertelde. Hij zou een patiënt met waterzucht in een jaar tijd 59½ liter serum hebben afgetapt en daarnaast met 31 puncties liefst 956 liter vocht. De patiënt herstelde radicaal.
Feestmaaltijd ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van de heropgerichte Geneeskundige
Kring Tilburg e.o. op 25 oktober 1910. (coll. RHC Tilburg).
Het boek van Jan van Eijck is zeer de moeite waard; een 75-tal foto's geeft een aardig beeld van 150 jaar medische stand. Hij kon daarbij ook vooral putten uit de fraaie medisch-historische collectie
'De dorpsdokter van vroeger', verzameld door de bekende arts dr. H. Ruhe (de eerste kringarchivaris), die sinds 1985 is ondergebracht in museum De Doornboom te
Hilvarenbeek. Het is niet verwonderlijk dat Jan van Eijck, in het dagelijks leven hoofd bedrijfsunit van de GGD
Midden-Brabant, in zijn vrije tijd als conservator aan dat museum verbonden is.
Jan A.M. van Eijck, In geneeskunst en vriendschap medicinae et amicitiae. De geschiedenis van 150 jaar
medische praktijk in Midden-Brabant 1849-1999. Van geneeskundige kring Tilburg tot KNMG afdeling Midden-Brabant (Tilburg, KNMG
Midden-Brabant, 1999), 96 blz., geïll., f 20 (J. van Eijck, Grondster 48, 5052 WR Goirle, tel. 013-5344087 en bij Goirlese boekhandel).
