 |
|||
 |
577. 175 jaar St. Elisabeth Ziekenhuis Tilburg | ||
|
|||
|
Titel: |
175 jaar St. Elisabeth Ziekenhuis Tilburg |
|
Ondertitel: |
|
|
Auteur: |
|
|
Jaargang: |
XXI (2003) Tilburg, tijdschrift voor geschiedenis, monumenten en cultuur |
|
Nummer: |
1 |
|
Pagina’ s: |
30-31 |
De oorsprong van het St. Elisabeth Ziekenhuis ligt in 1827 toen ‘op de Veldhoven’ (het huidige Wilhelminapark) het eerste gasthuis voor tien tot vijftien arme zieken werd opgericht. In hetzelfde jaar vond er in Tilburg nog een belangrijke gebeurtenis plaats, namelijk de inwerkingstelling van Tilburgs eerste stoommachine in de Wolspinnerij Pieter van Dooren aan het riviertje de Leij op Broekhoven. Twee belangrijke mijlpalen voor Tilburg: een belangrijke verbetering op sociaal-medisch gebied en voor de textielindustrie. In 1975 zouden beide instellingen merkwaardigerwijs weer iets gemeen hebben. Na sluiting in 1972 werd de wolspinnerij Pieter van Dooren in 1974 door de gemeente opgekocht. Er bestonden plannen om in dit monumentale, negentiende-eeuwse fabriekscomplex het textielmuseum onder te brengen. Maar vlakbij zou ook de nieuwbouw van het Elisabeth moeten verrijzen, doch integratie van beide complexen zo dicht bij elkaar bleek onhaalbaar. De ‘kwestie Pieter van Dooren’ was een van de meest spraakmakende uit de recente politieke geschiedenis van Tilburg.
Het R.K. Gasthuis op de Locht omstreeks 1912 (Coll. RHC Tilburg).
Het eerste gasthuis werd opgericht door fabrikant Mutzaers samen met wijnhandelaar B.J. Mutsaers, J.C. van Dam en Fr. Suijs, de latere burgemeester van Tilburg. Het gasthuis bleek al spoedig veel te klein en door onder andere vanaf 1836 iedere zondag tijdens de hoogmis in de kerken van het Goirke en het Heike te collecteren, slaagde men erin voldoende geld bij elkaar te krijgen om in 1838 het nieuwe St. Elisabeth Gasthuis ‘op de Locht’, de huidige Gasthuisring, naast het klooster van de fraters in gebruik te nemen. De ziekenzorg kwam in handen van de Zusters van Liefde. De zusters zouden nog tot in het midden van de twintigste eeuw een stempel op de verpleging blijven drukken.
Op 28 november 1929 verhuisden 31 patiënten van de het gasthuis op de Locht naar het enorme complex van het nieuwe St. Elisabeth Ziekenhuis aan de Jan van Beverwijckstraat. De eerste geneesheer-directeur was de bekende internist F. van Buchem. Dat betekende een hele verandering. De geneesheer-directeur werd de baas, hoeveel moeder-overste ook te zeggen mocht hebben in haar domein, de verpleging en de huishouding.
In 1982 verhuisde het Elisabeth uiteindelijk naar de nieuwbouw waar het nu nog is gevestigd. In 2001 werd het St. Elisabeth Ziekenhuis voor de tweede maal op rij in de bekende Elsevier-enquête tot beste ziekenhuis van Nederland uitgeroepen.
Auteur Rob Wolf (historicus uit Nijmegen) publiceerde met ‘Rozen van Elisabeth’ een kloek en vlotlezend gedenkboek over honderdvijfenzeventig jaar St. Elisabeth Ziekenhuis, uiteraard chronologisch opgezet. Het boek is ruim geïllustreerd en de tekst wordt regelmatig onderbroken door vaak anekdotisch getinte ‘kaderteksten’.
Rob Wolf, Rozen van Elisabeth. Honderdvijfenzeventig jaar St. Elisabeth Ziekenhuis Tilburg (Amsterdam, SUN, 2002), 250 pp. ISBN 90-5875-077-9, geb., € 20.
