 |
|||
 |
300. De Paap van Gramschap | ||
|
|||
|
Titel: |
De Paap van Gramschap |
|
Ondertitel: |
|
|
Auteur: |
Henk van Doremalen |
|
Jaargang: |
X (1992) Tilburg, tijdschrift voor geschiedenis, monumenten en cultuur |
|
Nummer: |
1 |
|
Pagina’ s: |
23 |
Van de hand van Ronald Peeters verscheen ter gelegenheid van de opening van de nieuwbouw van de Openbare Bibliotheek bij boekhandel Gianotten het boek
De Paap van Gramschap. De titel is ontleend aan woorden die dominee Paulus Arleboutius in 1633 in Tilburg opschreef naar aanleiding van zijn confrontatie met de uit de kerk verdreven pastoor Augustinus Wichmans.
De Paap van Gramschap behandelt meer dan alleen 'vier eeuwen schrijven en drukken in Tilburg' het onderwerp dat in de ondertitel wordt aangegeven.
De schrijver noemt zijn boek 'een reis langs schrijvers, bibliotheken, uitgevers, drukkers, boekhandelaren, oude en nieuwe boeken, bibliofiele uitgaven, standaardwerken, mooie
poëzie en literaire curiosa'.
Echter ook allerlei randverschijnselen komen ter sprake, waardoor in woord en beeld een bijdrage wordt geleverd aan de culturele geschiedenis van Tilburg. Het boek zou met enige fantasie ook in de serie 'Tilburg in beeld' hebben gepast. De aandacht voor de tekst is hier wat nadrukkelijker waardoor terecht voor een andere formule is gekozen. De tekst is in het algemeen encyclopedisch, nadruk ligt op de feiten, niet op interpretaties. Niet alles is natuurlijk even belangrijk. Tal van onderwerpen zullen ook na uitgebreidere studie niet meer opleveren dan wat Peeters er over verzameld c.q. opgespoord heeft. Tal van andere onderwerpen lenen zich voor uitgebreidere studie of zijn daar al onderwerp van. Zo zijn er bijvoorbeeld proefschriften verschenen over Hendrik Moller, Armand Diepen en Lambert Poell. Peeters maakt dankbaar gebruik van die dissertaties. De schetsen die hij van andere personen geeft zoals de uitgeversfamilie Arts, de veel schrijvende amateur-historici en
Tilburg propagandisten A.J.A.C. van Delft en Lambert de Wijs om maar wat willekeurige voorbeelden te noemen, zouden misschien geschikt zijn als scriptieonderwerp. In ieder geval draagt Peeters met het boek tal van bouwstenen aan voor de in ontwikkeling zijnde Brabantse biografieënserie.
Is het door Peeters geschetste beeld van literair Tilburg compleet ? Het enige concrete voorbeeld van een ontbrekend tijdschrift dat ik kon vinden was Stulp. Vooral in de jaren zestig en zeventig is er nogal wat verschenen dat niet langs 'normale' kanalen te achterhalen is. Zo was er op het Mollerinstituut het tijdschrift Stulp waarin ondermeer VN-redaktrice Diny van de Manakker en publicist Ed Schilders hun eerste literaire of journalistieke schreden hebben gezet. Het heeft een kort doch fel bestaan geleid en was de Leergangenautoriteiten bij tijd en wijle een doorn in het oog.
Peeters' boek biedt een handvat voor wie geïnformeerd wil worden over de Tilburgse literaire wereld, waarbij literair dan heel breed mag worden opgevat. Peeters heeft met het boek heel veel feiten aan de vergetelheid ontrukt. Gezien de grondigheid waarmee verzameld is, is het nauwelijks voorstelbaar dat personen die in boekvorm in of over Tilburg geschreven hebben 'vergeten' zijn.
Ronald Peeters, De Paap van Gramschap. Vier eeuwen schrijven en drukken in Tilburg,
Tilburg, Boekhandel Gianotten, 1992, 184 blz. ISBN 90-71077-27-6. f 37,50.
