 |
|||
 |
314. De Vreede Reeks | ||
|
|||
|
Titel: |
De Vreede Reeks |
|
Ondertitel: |
|
|
Auteur: |
|
|
Jaargang: |
XVII (1999) Tilburg, tijdschrift voor geschiedenis, monumenten en cultuur |
|
Nummer: |
2 |
|
Pagina’ s: |
53-54 |
De vrij onbekende en aan de KUB gelieerde Tilburgse uitgeverij Syntax Publishers is met een opmerkelijke boekenserie gekomen:
De Vreede Reeks, genoemd naar Pieter Vreede (1750-1837), drijvende kracht in 1795 bij de erkenning van Brabant als zelfstandig gewest. Het is een serie over culturele aspecten van Brabant. De eerste twee delen zijn Tilburgse initiatieven.
In 1992 wilde Leo Pot, directeur van de Schouwburg Tilburg, de renovatie van de cultuurtempel luister bijzetten. Hij kwam met het idee om in en rondom de schouwburg ingebeitelde gedichten van niet meer dan vier regels in een twintigtal hardstenen trottoirtegels te vereeuwigen (zie
'Tilburg', 1994, nr. 1, p. 25-26). Cees van Raak maakte er een fraai vormgegeven boekje over. Hij publiceert in
'De poëzie lacht op straat' niet alleen de gerealiseerde tegelgedichten, maar ook de acht gedichten die er ooit gelegen hebben, maar thans verdwenen zijn (de poëzie lag op straat). Van Raak publiceert de volledige tekst van de gedichten en geeft op een uitklapbare plattegrond de precieze plaats aan waar de tegels te vinden zijn. De teksten van de tegels die er nog liggen (de poëzie ligt op straat) zijn tweemaal van Hugo Claus, Jules
Deelder, K. Schippers en Paul van Ostaijen. Met één gedicht zijn
vertegnwoordigd: Judith Herzberg, J.A. Emmens, J.P. Guépin, C. Buddingh', Wim de Vries, Ellen Warmond, Hans
Faverey, Lucebert, Jan G. Elburg, Hans Dorrestijn, Rudi ter Haar en Marijke Boon. Opmerkelijk genoeg zijn er geen Tilburgse dichters onder dit gerenommeerde gezelschap te vinden. Van Raak weet daar wel raad mee. Voor de acht tegels die in de loop der jaren om welke reden dan ook zijn verdwenen, doet hij nu de gemeente Tilburg een aanbod: acht mooie gedichten ter vervanging van de verdwenen poëzie, maar nu uit de kokers van Tilburgse dichters, zijnde Tymen
Trolsky, Jace van de Ven, Kees van Kalmthout, Ko de Laat, Masje Kooiman, Fred Lahaye en natuurlijk Cees van Raak. Daaronder het onvolprezen gedicht
'Contactadvertentie' van Ko de Laat ('Man/zoekt/dito/vrouw'). Gemeente Tilburg: doen!
(Coll. Ronald Peeters, Tilburg).
Vanaf januari 1997 verscheen de rubriek 'Geschreven stad' in het Brabants Dagblad. Dertig auteurs schreven een of meerdere korte verhalen of gedichten over hun stad Tilburg, die onder redactie van Ed Schilders als deel 2 van
De Vreede Reeks nu in bundelvorm zijn uitgegeven. De vormgeving is met dezelfde ringband in rug gebonden en met een uitklapbare plattegrond zoals in het bovengenoemde eerste deel. Het omslag, met een digitaal bewerkte kleurenfoto, ademt een magisch realistische sfeer uit. De indeling van het boek is alfabetisch naar straatnaam. De locaties zijn op die plattegrond terug te vinden. De bijdragen zijn over de gehele stad verspreid. Tilburg als een literaire staalkaart. De meeste verhalen zijn autobiografisch, vaak mijmerend bij beelden die bij de Tilburgers nog op het netvlies liggen. Deze beelden hadden versterkt kunnen worden met foto's uit die tijd. Ze staan er niet in. Het boek moest denk ik meer literair dan documentair van karakter zijn. Dit doet echter niets af aan het
'literaire' talent dat onze stad rijk is en dat in deze bloemlezing tentoongespreid wordt.
Je moet ook een behoorlijke insider (Tilburger) zijn om te snappen waarom bijvoorbeeld het verhaal van Berry van Oudheusden in de Enschotsestraat is gesitueerd. Het gaat blijkbaar over een enigszins luguber schoolreisje naar het slachthuis, en dat stond aan de
Enschotsestraat. Maar het boek is vooral voor die insiders bedoeld die de situaties en locaties herkennen. Daar gaat het om, mijmeren over het oude Tilburg. Literaire nostalgie.
De Vreede Reeks deel 1: Cees van Raak, De poëzie lacht op straat. Gebeitelde gedichten in Tilburg (Tilburg, 1999), 78 blz. ISBN 90-361-9909-3,
f 25.
De Vreede Reeks deel 2: Ed Schilders (red.), Geschreven stad (Tilburg, 1999), 177 blz. ISBN 90-361-9919-0,
f 35.
Syntax Publishers , Postbus 90153, 5000 LE Tilburg (tel. 013-466 29 09).
